طبق گزارش تفسیری مدیریت سهماهه منتهی به خرداد ۱۴۰۵، چهار معدن یا سایت معدنی زیر در مجموعه صبانور معرفی شدهاند:
بنیادیمعرفی و تحلیل شرکت
تحلیل بنیادی کنور
معرفی شرکت و تحلیل بنیادی توسعه معدنی و صنعتی صبانور با نماد کنور
فهرست مطالب1
معرفی شرکت
شرکت توسعه معدنی و صنعتی صبانور یکی از شرکتهای فعال در زنجیره بالادستی فولاد ایران است که فعالیت آن از استخراج سنگآهن آغاز میشود و با فرآوری سنگآهن، تولید کنسانتره و تولید گندله ادامه پیدا میکند. تمرکز جغرافیایی اصلی فعالیتهای شرکت در غرب کشور و بهویژه استانهای همدان و کردستان است.
صبانور در سال ۱۳۷۵ با نام «شرکت تأمین مواد اولیه فولاد صبانور» تأسیس شد. شرکت در سال ۱۳۹۰ به سهامی عام تبدیل شد، در سال ۱۳۹۱ سهام آن در فرابورس عرضه شد و از سال ۱۳۹۳ با نام فعلی «توسعه معدنی و صنعتی صبانور» فعالیت میکند. سهام شرکت نیز در بازار دوم بورس تهران با نماد کنور معامله میشود. صبانور از شرکتهای فرعی سرمایهگذاری توسعه معادن و فلزات (با نماد ومعادن) است و طبق گزارش تفسیری مدیریت، شرکت نهایی گروه فولاد مبارکه اصفهان (فولاد) معرفی شده است.
دفتر مرکزی شرکت در تهران، سعادتآباد، خیابان حقطلب واقع شده است.
وبسایت رسمی شرکت: www.sabanour.com
مدل کسبوکار صبانور
مدل کسبوکار کنور را میتوان یک زنجیره نسبتاً یکپارچه از معدن تا گندله دانست:
اکتشاف و استخراج سنگآهن ← دانهبندی سنگآهن ← تولید کنسانتره ← تولید گندله ← فروش به صنایع فولادی
این ویژگی از مهمترین نکات برای شناخت صبانور است؛ زیرا شرکت صرفاً خریدار سنگآهن و تولیدکننده یک محصول فرآوریشده نیست، بلکه بخش مهمی از خوراک خود را از معادن تحت اختیار خود تأمین میکند و سپس آن را در واحدهای فرآوری شرکت به محصولات با ارزش افزوده بیشتر تبدیل میکند.
عملیات استخراج و دانهبندی سنگآهن معادن شرکت توسط شرکت فرعی معدنکار باختر انجام میشود. مواد معدنی استخراجشده خوراک کارخانههای کنسانترهسازی هستند و بخشی از کنسانتره تولیدشده نیز در واحد گندلهسازی شرکت مصرف میشود. تمام مواد اولیه شرکت در دوره مورد گزارش از منابع داخلی تأمین شده است.
در نتیجه، میتوان فعالیت اصلی کنور را در سه حلقه اصلی خلاصه کرد:
مالکیت و بهرهبرداری از منابع سنگآهن
فرآوری سنگآهن و تولید کنسانتره
تبدیل کنسانتره به گندله و فروش محصولات زنجیره فولاد
این ساختار باعث میشود تأمین سنگآهن، ظرفیت معادن و کیفیت ذخایر معدنی، در کنار ظرفیت کارخانهها و شرایط بازار فولاد، مستقیماً بر عملکرد شرکت اثر بگذارند.
معادن صبانور
| معدن | موقعیت | آغاز بهرهبرداری |
|---|---|---|
معدن آهن باباعلی | استان همدان، کیلومتر ۳۵ جاده سنندج، روستای باباعلی | ۱۳۸۰ |
معدن آهن گلالی | استان کردستان، قروه، بخش دزج چهاردولی، روستای گلالی | ۱۳۸۰ |
معدن آهن شهرک | استان کردستان، بیجار، بخش حسنآباد یاسوکند، روستای سراب | ۱۳۸۰ |
معدن آهن ظفرآباد | استان کردستان، شهرستان دیواندره، کیلومتر ۱۵ جاده دیواندره به سقز | ۱۳۸۳ |
از منظر مدل کسبوکار، وجود معادن تحت اختیار شرکت اهمیت زیادی دارد؛ زیرا سنگآهن استخراجی خوراک واحدهای فرآوری صبانور را تأمین میکند و شرکت را تا حدی از خرید سنگآهن از بازار مستقل میسازد.
کارخانهها و ظرفیت تولید صبانور
صبانور در حال حاضر سه واحد اصلی فرآوری و تولید در استانهای همدان و کردستان دارد:
| واحد تولیدی | موقعیت | ظرفیت اسمی سالانه |
|---|---|---|
کارخانه کنسانتره شهرک | کردستان، بیجار، حسنآباد یاسوکند، روستای سراب | ۱ میلیون تن کنسانتره |
کارخانه کنسانتره همدان | همدان، اسدآباد، کیلومتر ۵۰ جاده سنندج، منطقه چهاردولی | ۶۰۰ هزار تن کنسانتره |
کارخانه گندلهسازی همدان | همدان، اسدآباد، کیلومتر ۵۰ جاده سنندج، منطقه چهاردولی | ۵۵۰ هزار تن گندله |
بنابراین ظرفیت اسمی فعلی دو واحد کنسانترهسازی شرکت در مجموع ۱.۶ میلیون تن در سال است و واحد گندلهسازی همدان نیز ظرفیت ۵۵۰ هزار تن در سال دارد. ظرفیتها و محل استقرار واحدها در گزارش سهماهه ۱۴۰۵ شرکت ارائه شدهاند.
در سال ۱۴۰۴ تولید کارخانه کنسانتره شهرک بیش از یک میلیون تن، تولید کنسانتره همدان بیش از ۶۰۰ هزار تن و تولید گندله همدان بیش از ۵۰۰ هزار تن گزارش شده است؛ بنابراین هر سه واحد از اجزای عملیاتی اصلی کسبوکار شرکت محسوب میشوند.
محصولات صبانور و کاربرد آنها
۱. سنگآهن دانهبندیشده
سنگآهن نخستین محصول در زنجیره فعالیت شرکت است. سنگ استخراجشده پس از عملیات خردایش و دانهبندی میتواند مستقیماً فروخته شود یا بهعنوان خوراک کارخانههای کنسانتره شرکت مورد استفاده قرار گیرد.
اهمیت سنگآهن برای صبانور بیشتر از آنکه به فروش مستقیم آن مربوط باشد، به نقش آن در تأمین خوراک حلقههای بعدی زنجیره مربوط میشود.
۲. کنسانتره سنگآهن
کنسانتره سنگآهن از فرآوری سنگآهن استخراجشده به دست میآید. در فرآیند تولید کنسانتره، با عملیات خردایش، آسیاب، پرعیارسازی و آبگیری، درصد آهن افزایش یافته و بخشی از ناخالصیهای سنگآهن حذف میشود.
کنسانتره معمولاً محصولی پودری با عیار بالاتر از سنگآهن اولیه است و مهمترین کاربرد آن تأمین خوراک کارخانههای گندلهسازی است. همچنین میتواند در سایر فرآیندهای زنجیره فولاد مورد استفاده قرار گیرد.
برای صبانور، کنسانتره یکی از مهمترین محصولات تجاری شرکت است و دو کارخانه شهرک و همدان برای تولید آن فعالیت میکنند.
۳. گندله سنگآهن
گندله از کنسانتره سنگآهن همراه با مواد افزودنی و چسبانندهای مانند بنتونیت تولید میشود. کنسانتره به شکل گلولههای کوچک درآمده و سپس طی فرآیند حرارتی استحکام لازم را پیدا میکند.
گندله یکی از مهمترین خوراکهای صنعت فولاد است و بهخصوص در واحدهای احیای مستقیم برای تولید آهن اسفنجی مورد استفاده قرار میگیرد. همچنین در فرآیندهای کوره بلند نیز قابل استفاده است.
در زنجیره صبانور، گندله محصولی با مرحله فرآوری بالاتر نسبت به سنگآهن و کنسانتره است و توسعه ظرفیت گندلهسازی یکی از محورهای اصلی برنامه توسعه شرکت به شمار میرود.
۴. محصولات فرعی
در کنار محصولات اصلی، شرکت از محل نرمه و سایر محصولات فرعی گندلهسازی و همچنین کلوخه سنگآهن نیز فروش دارد. با این حال، بر اساس ارقام فروش دوره سهماهه ۱۴۰۵، بخش اصلی درآمد عملیاتی شرکت از کنسانتره و گندله حاصل شده است.
خوراک و مواد اولیه
یکی از ویژگیهای مهم مدل کسبوکار کنور آن است که خوراک اصلی کارخانههای کنسانتره از معادن خود مجموعه تأمین میشود.
در سهماهه نخست ۱۴۰۵، گزارش شرکت مصرف سنگآهن دانهبندیشده از معادن باباعلی، گلالی و شهرک را ثبت کرده است. برای تولید گندله نیز مادهای مانند بنتونیت مورد نیاز است که از تأمینکنندگان داخلی خریداری میشود.
این موضوع باعث میشود اقتصاد شرکت تا حد زیادی به سه عامل وابسته باشد:
مقدار استخراج سنگآهن، عیار سنگآهن و هزینه استخراج و حمل آن.
کاهش عیار ماده معدنی میتواند نیاز به فرآوری بیشتری ایجاد کند و در نتیجه ظرفیت و هزینه تولید کنسانتره را تحت تأثیر قرار دهد؛ خود شرکت نیز کاهش عیار و افزایش گوگرد سنگآهن را در زمره ریسکهای عملیاتی معرفی کرده است.
نحوه فروش محصولات کنور
بازار اصلی محصولات صبانور در حال حاضر بازار داخلی ایران و مشتریان آن عمدتاً شرکتهای فعال در زنجیره فولاد هستند.
کنسانتره و گندله شرکت عمدتاً از طریق بورس کالای ایران عرضه میشوند و نرخ فروش بر اساس عرضه و تقاضا در بورس کالا و قیمت پایه عرضه تعیین میشود.
صادرات بخشی از ابزارهای شرکت برای مدیریت بازار و نقدینگی محسوب میشود. مدیریت شرکت اعلام کرده است که اولویت اصلی، با توجه به شرایط عرضه و تقاضا و مقررات، فروش در بازار داخلی است؛ اما در برخی شرایط بخشی از تولید دپوشده میتواند برای تأمین نقدینگی به بازارهای صادراتی هدایت شود.
بنابراین مدل درآمدی کنور را میتوان چنین خلاصه کرد:
استخراج ماده معدنی از معادن تحت اختیار ← فرآوری در کارخانههای شرکت ← فروش عمدتاً داخلی کنسانتره و گندله از طریق بورس کالا.
شرکتهای فرعی و نقش آنها در مدل کسبوکار
فعالیت صبانور فقط به خود شرکت اصلی محدود نیست و چند شرکت فرعی، بخشهایی از زنجیره را تکمیل میکنند.
معدنکار باختر عملیات استخراج و دانهبندی سنگآهن را انجام میدهد.
عمران گستر صبانور بخشی از خدمات نیروی انسانی، عمرانی و پشتیبانی سایتها را بر عهده دارد.
صبا امید غرب خاورمیانه مجری پروژه بزرگ گندلهسازی کردستان است و اکتشاف تجلی صبا نیز در برنامههای اکتشاف و حفاری معدنی مشارکت دارد.
این ساختار نشان میدهد بخش مهمی از فعالیتهای استخراجی و توسعهای شرکت از طریق شرکتهای زیرمجموعه سازماندهی شده است.
طرحهای توسعه مهم صبانور
دو پروژه بیش از سایر طرحها میتوانند در آینده اندازه و ترکیب فعالیت کنور را تغییر دهند.
کارخانه گندلهسازی کردستان
صبانور از طریق شرکت فرعی صبا امید غرب خاورمیانه در حال احداث یک واحد جدید گندلهسازی در کردستان است. در گزارش سهماهه منتهی به خرداد ۱۴۰۵، ظرفیت فاز در دست اجرای پروژه یک میلیون تن در سال و پیشرفت فیزیکی آن حدود ۸۰.۷ درصد اعلام شده بود. خوراک این کارخانه نیز قرار است از کنسانتره تولیدی کارخانه شهرک تأمین شود.
اطلاعات جدیدتر منتشرشده در شهریور ۱۴۰۵، پیشرفت پروژه را بیش از ۸۵ درصد اعلام میکند و تکمیل آن برای سال ۱۴۰۵ هدفگذاری شده است؛ بنابراین پروژه هنوز باید بهعنوان طرح در دست تکمیل در نظر گرفته شود، نه ظرفیت عملیاتی فعلی شرکت.
راهاندازی این کارخانه از آن جهت اهمیت دارد که امکان تبدیل بخش بیشتری از کنسانتره کردستان به گندله را فراهم میکند و یک حلقه دیگر از زنجیره ارزش را در منطقه تکمیل میکند.
کارخانه کنسانتره ۲.۵ میلیون تنی گلالی
پروژه مهم دیگر شرکت، احداث کارخانه کنسانتره در منطقه گلالی با ظرفیت ۲.۵ میلیون تن در سال است.
طبق گزارش خرداد ۱۴۰۵، شرکت مجوز این پروژه را دریافت کرده، مراحل طراحی و مهندسی و تجهیز کارگاه انجام شده و عملیات عمرانی آغاز شده است.
در پایان خرداد ۱۴۰۵ پیشرفت این طرح حدود ۲۵ درصد گزارش شده و تاریخ برآوردی بهرهبرداری در گزارش شرکت پایان شهریور ۱۴۰۶ ذکر شده است. این زمانبندی یک برآورد شرکت در زمان تهیه گزارش است و نباید بهعنوان تاریخ قطعی راهاندازی تلقی شود.
در صورت تکمیل این پروژه، ظرفیت کنسانترهسازی گروه نسبت به ظرفیت فعلی به شکل قابل توجهی افزایش پیدا خواهد کرد.
مهمترین ویژگیهای مدل کسبوکار کنور
برای شناخت کنور در ادامه تحلیل بنیادی، چند ویژگی اهمیت بیشتری دارند:
یکپارچگی نسبی زنجیره تولید: شرکت هم به منابع معدنی دسترسی دارد و هم کنسانتره و گندله تولید میکند. در نتیجه بخش مهمی از ارزش افزوده سنگآهن در داخل مجموعه ایجاد میشود.
تمرکز جغرافیایی در غرب کشور: معادن و کارخانههای شرکت عمدتاً در همدان و کردستان قرار دارند و صبانور یکی از مجموعههای مهم زنجیره سنگآهن و فولاد غرب کشور محسوب میشود. منابع مستقل صنعتی نیز از صبانور بهعنوان یکی از تولیدکنندگان عمده فرآوردههای سنگآهن در غرب کشور یاد کردهاند.
تأمین بخش مهمی از خوراک از معادن تحت اختیار: این موضوع میتواند یک مزیت مهم باشد، اما همزمان شرکت را به کیفیت و ذخایر معادن، مجوزهای استخراج و توان افزایش استخراج وابسته میکند.
فروش کامودیتیمحور: قیمت کنسانتره و گندله به شرایط بازار فولاد، قیمتهای پایه بورس کالا، میزان عرضه و تقاضا و در برخی شرایط قیمتهای جهانی و نرخ ارز وابسته است.
برنامه افزایش قابل توجه ظرفیت: پروژههای گندلهسازی کردستان و کنسانتره گلالی میتوانند مقیاس تولید شرکت را در سالهای آینده افزایش دهند؛ در مقابل، سرمایهگذاری مورد نیاز و زمان راهاندازی پروژهها نیز باید در تحلیل شرکت در نظر گرفته شود.
ریسکهای اصلی کسبوکار
ماهیت فعالیت کنور باعث میشود چند عامل برای عملکرد شرکت اهمیت ویژهای داشته باشند.
عیار و کیفیت سنگآهن یکی از آنهاست. افت عیار یا افزایش گوگرد میتواند هزینه فرآوری را افزایش داده و ظرفیت تولید را محدود کند.
برق، گاز و آب نیز برای واحدهای فرآوری اهمیت زیادی دارند و شرکت محدودیت انرژی و کمبود آب را در فهرست ریسکهای تولید قرار داده است.
در بخش معدن نیز تأمین مواد منفجره، گازوئیل، ماشینآلات، پیمانکاران و دسترسی به ذخایر جدید سنگآهن از عوامل مؤثر بر مقدار استخراج است.
از سوی دیگر هزینه حملونقل برای یک شرکت معدنی اهمیت زیادی دارد و مدیریت صبانور تغییر نرخ حمل را یکی از ریسکهای بهای تمامشده معرفی کرده است.
جمعبندی معرفی شرکت
کنور را میتوان یک شرکت معدنی و فرآوری سنگآهن با زنجیرهای از معدن تا گندله دانست. شرکت سنگآهن مورد نیاز خود را عمدتاً از معادن واقع در همدان و کردستان تأمین میکند، در دو کارخانه شهرک و همدان آن را به کنسانتره تبدیل میکند و بخشی از کنسانتره را در کارخانه گندلهسازی همدان به محصولی با ارزش افزوده بالاتر تبدیل میکند. بازار اصلی محصولات نیز صنعت فولاد داخل کشور است و فروش کنسانتره و گندله بخش اصلی فعالیت تجاری شرکت را تشکیل میدهد.
نکته مهم دیگر در شناخت کنور، ماهیت توسعهای شرکت است. ظرفیت عملیاتی فعلی شامل ۱.۶ میلیون تن کنسانتره و ۵۵۰ هزار تن گندله در سال است، اما پروژه گندلهسازی کردستان و کارخانه ۲.۵ میلیون تنی کنسانتره گلالی میتوانند در آینده مقیاس فعالیت مجموعه را به شکل محسوسی افزایش دهند. در مقابل، ذخایر و عیار معادن، تأمین انرژی و آب، هزینه حمل، مقررات معدنی و فروش و زمان تکمیل طرحهای توسعه از مهمترین متغیرهایی هستند که باید در ادامه تحلیل بنیادی «کنور» دنبال شوند.
دیدگاه کاربران
نظر خود را درباره این مقاله با دیگر کاربران به اشتراک بگذارید.