تحلیل بنیادی فگستر

شرکت گسترش صنایع روی ایرانیان با نماد فگستر یکی از تولیدکنندگان شمش روی کشور است.

کارخانه فگستر در استان زنجان، کیلومتر ۵ جاده بیجار، شهرک تخصصی روی، بهره‌وری ۹ قرار دارد.

وب‌سایت رسمی شرکت: شرکت گسترش صنایع روی ایرانیان

مدل کسب‌وکار فگستر را می‌توان به‌صورت ساده در سه مرحله خلاصه کرد: تأمین مواد اولیه حاوی روی، تبدیل آنها به شمش روی با خلوص بالا و فروش محصول در بازار داخلی و صادراتی.

مواد اولیه اصلی شرکت شامل کنسانتره روی و هیدروکسید روی با عیارهای مختلف است. بخش مهمی از این مواد از شرکت‌های فعال در زنجیره سرب و روی، از جمله زرین معدن آسیا (فزرین)، تولید و توسعه سرب و روی ایرانیان (فتوسا)، گروه صنعتی و معدنی زرین خاورمیانه و روی کاوان صنعت گستر پاسارگاد تأمین می‌شود. در سه‌ماهه نخست ۱۴۰۵، زرین معدن آسیا به‌تنهایی حدود ۶۴ درصد ارزش خرید مواد اولیه گزارش‌شده شرکت را به خود اختصاص داده است.

پس از تأمین ماده اولیه، روی موجود در کنسانتره طی فرآیندهای انحلال، تصفیه و الکترولیز استحصال و در نهایت پس از ذوب و ریخته‌گری به شمش روی با درجه خلوص بالا تبدیل می‌شود.

محصول اصلی شرکت شمش روی با خلوص بالا است. سایت رسمی شرکت خلوص محصول را تا حدود ۹۹.۹۹ درصد اعلام کرده و به تولید گریدهای مختلف شمش روی از جمله SHG اشاره می‌کند.

روی یکی از فلزات مهم مصرفی در صنایع مختلف است. مهم‌ترین کاربرد آن، استفاده به‌عنوان پوشش محافظ فلزات و فولاد در برابر خوردگی است. علاوه بر این، روی در تولید آلیاژها، قطعات ریخته‌گری، صنایع خودروسازی، محصولات ساختمانی و برخی مواد شیمیایی و رنگ‌ها کاربرد دارد. سایت شرکت نیز صنایع خودروسازی، ساختمانی و شیمیایی را از بازارهای مصرف محصولات روی معرفی کرده است.

در نتیجه، تقاضا برای محصولات فگستر تنها به یک صنعت محدود نیست و وضعیت صنایعی مانند فولاد، گالوانیزه، ساختمان، خودرو و صنایع فلزی پایین‌دست می‌تواند بر بازار مصرف شمش روی اثرگذار باشد.

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های مدل کسب‌وکار فگستر، وابستگی هم‌زمان مواد اولیه و محصول نهایی به قیمت جهانی روی است.

طبق گزارش مدیریت، قیمت مواد اولیه شرکت تحت تأثیر نرخ جهانی روی در بورس فلزات لندن (LME) قرار دارد و تأمین داخلی مواد عمدتاً از طریق بازار داخلی و بورس کالا انجام می‌شود. بخشی محدود از مواد اولیه نیز می‌تواند از طریق ورود موقت خاک معدنی تأمین شود.

از طرف دیگر، قیمت فروش شمش روی نیز به نرخ LME و نرخ ارز وابسته است. به همین دلیل، تغییرات قیمت جهانی روی و نرخ ارز هم بر بهای خرید مواد اولیه و هم بر درآمد حاصل از فروش محصول اثر می‌گذارد.

بنابراین برای تحلیل عملکرد فگستر، تنها بررسی مقدار تولید و فروش کافی نیست و باید هم‌زمان قیمت جهانی روی، نرخ ارز، نرخ خرید کنسانتره و عیار مواد اولیه نیز مورد توجه قرار گیرد.

فگستر محصولات خود را در هر دو بازار داخلی و صادراتی عرضه می‌کند. فروش داخلی شمش روی عمدتاً در ارتباط با بازار و بورس کالای ایران انجام می‌شود؛ در حالی که قیمت محصولات صادراتی به بازار جهانی و LME وابستگی بیشتری دارد. گزارش شرکت تصریح می‌کند که متوسط قیمت شمش صادراتی بر مبنای کوتاژهای صادراتی محاسبه می‌شود و قیمت‌گذاری محصول تولیدی از نرخ جهانی روی تأثیر می‌پذیرد.

وجود امکان فروش صادراتی برای فگستر اهمیت زیادی دارد، زیرا بازار داخلی ایران تنها بخشی از تولید صنعت روی کشور را جذب می‌کند. خود شرکت نیز صادرات را یکی از مزیت‌های فعالیت خود معرفی کرده و توسعه بازارهای خارجی را در برنامه‌های مدیریتی قرار داده است.

سایت رسمی شرکت ظرفیت پروانه بهره‌برداری را 10 هزار تن شمش روی در سال ذکر کرده است.

فگستر از تولیدکنندگان قابل‌توجه شمش روی در میان شرکت‌های بورسی است. در گزارش سه‌ماهه منتهی به خرداد ۱۴۰۵، شرکت اعلام کرده که در مقایسه با پنج شرکت بورسی بررسی‌شده، ۲۵.۲۵ درصد تولید و ۴۳.۰۱ درصد فروش مقداری این گروه را در اختیار داشته و از نظر تولید در رتبه دوم و از نظر فروش در رتبه نخست این جدول قرار گرفته است. این آمار مربوط به شرکت‌های بورسی مقایسه‌شده در گزارش است و نباید به‌عنوان سهم شرکت از کل صنعت روی ایران تلقی شود.

ساختار فعالیت شرکت باعث می‌شود چند متغیر نقش مهمی در سودآوری آن داشته باشند. مهم‌ترین آنها عبارت‌اند از قیمت جهانی روی در LME، نرخ ارز، قیمت و عیار مواد اولیه، مقدار تولید و فروش، ترکیب فروش داخلی و صادراتی، هزینه انرژی و راندمان تولید.

خود شرکت نیز تغییرات نرخ LME، نوسانات ارز، نرخ بهره، کاهش قیمت جهانی روی، محدودیت‌های صادرات، تحریم‌ها و مسائل زیست‌محیطی را در زمره ریسک‌های فعالیت خود معرفی کرده است.

در نتیجه، افزایش قیمت شمش روی یا نرخ ارز الزاماً به همان نسبت به افزایش سودآوری منجر نمی‌شود؛ زیرا نرخ خرید مواد اولیه نیز تا حد زیادی از همین متغیرها تأثیر می‌گیرد. فاصله میان نرخ فروش محصول و هزینه تأمین و فرآوری ماده اولیه، همراه با راندمان استحصال، اهمیت بیشتری از بررسی صرف قیمت شمش دارد.

برنامه‌های اعلام‌شده مدیریت عمدتاً بر افزایش بهره‌وری و کاهش هزینه تولید متمرکز هستند. از جمله برنامه‌ها می‌توان به بهبود راندمان فرآیند، توسعه بازارهای صادراتی، بازیابی فلزات ارزشمند از پسماندهای تولید روی، مدیریت مصرف انرژی و آب، افزایش ظرفیت انبار مواد اولیه، کاهش مصرف مواد و افزایش خلوص شمش تولیدی اشاره کرد.

این برنامه‌ها نشان می‌دهد که مسیر توسعه فگستر فقط بر افزایش مقدار تولید استوار نیست؛ بلکه افزایش راندمان استحصال، استفاده بهتر از مواد اولیه و پسماندها و کاهش هزینه تولید نیز بخش مهمی از راهبرد شرکت محسوب می‌شود.

گسترش صنایع روی ایرانیان را می‌توان یک شرکت تولیدی در حلقه پایین‌دستی زنجیره سرب و روی دانست که مواد معدنی و ترکیبات حاوی روی را دریافت و به شمش روی با خلوص بالا تبدیل می‌کند. درآمد شرکت از فروش داخلی، صادرات و بخشی از تولیدات دستمزدی حاصل می‌شود و نرخ‌های خرید و فروش آن ارتباط نزدیکی با قیمت جهانی روی و نرخ ارز دارند.

دسترسی به تأمین‌کنندگان متعدد مواد اولیه در مجموعه صنعت سرب و روی، امکان فروش داخلی و صادراتی و تجربه تولید شمش با خلوص بالا از اجزای اصلی مدل کسب‌وکار شرکت هستند. در مقابل، وضعیت تأمین و عیار مواد اولیه، LME، نرخ ارز، هزینه انرژی و مقررات صادراتی از مهم‌ترین متغیرهایی هستند که باید هنگام بررسی عملکرد فگستر دنبال شوند.

ظرفیت اسمی تولید شرکت گسترش صنایع روی ایرانیان حدود ۱۰ هزار تن شمش روی در سال است. این ظرفیت، فگستر را در زمره تولیدکنندگان مهم شمش روی کشور قرار می‌دهد.