معرفی و تحلیلفجهانمجتمع جهان فولاد سیرجان

وضعیت ترازنامه

در پایان خرداد ۱۴۰۵، مجموع دارایی‌های فجهان به حدود ۶۸.۶ همت رسیده که بخش عمده آن را دارایی‌های غیرجاری و به‌ویژه دارایی‌های ثابت تشکیل می‌دهد. رشد پیوسته دارایی‌های ثابت طی سال‌های اخیر نشان‌دهنده توسعه زیرساخت‌ها و ظرفیت‌های شرکت است؛ بااین‌حال، بخش مهمی از این توسعه از طریق افزایش بدهی‌ها تأمین مالی شده است.

کل بدهی‌های شرکت به حدود ۴۸.۹ همت رسیده و معادل بیش از ۷۱ درصد دارایی‌هاست. هم‌زمان، افزایش قابل‌توجه موجودی مواد و کالا، مطالبات و پیش‌پرداخت‌ها نشان می‌دهد بخش مهمی از منابع شرکت در سرمایه در گردش و فعالیت‌های توسعه‌ای درگیر شده است.

فجهان در چند حلقه از زنجیره فولاد فعالیت می‌کند و محصولات گزارش‌شده شرکت شامل بریکت، آهن اسفنجی، شمش و میلگرد است. این محصولات از نظر نقش در عملیات و ایجاد درآمد یکسان نیستند.

بریکت محصولی واسطه‌ای است که در داخل مجموعه مصرف می‌شود و فروش مستقلی برای آن گزارش نشده است. آهن اسفنجی نیز بخشی از مواد اولیه موردنیاز برای تولید شمش را تأمین می‌کند، اما مقدار قابل‌توجهی از آن به‌صورت داخلی و صادراتی به فروش می‌رسد. شمش علاوه بر امکان فروش مستقیم، حلقه میانی تولید محصولات نهایی‌تر مانند میلگرد محسوب می‌شود. میلگرد نیز محصول نهایی‌تر شرکت است و در دوره مورد بررسی فقط در بازار داخلی به فروش رسیده است.

در چهار ماه نخست ۱۴۰۵، روند تولید محصولات فجهان یکسان نبوده است. تولید آهن اسفنجی و شمش نسبت به دوره مشابه سال قبل کاهش یافته، اما تولید میلگرد افزایش داشته است.

پس از افت تولید در فروردین، تولید محصولات اصلی شرکت در اردیبهشت و خرداد بهبود یافت. بااین‌حال، در تیرماه تولید آهن اسفنجی و شمش نسبت به خرداد به‌ترتیب حدود ۱۴ و ۱۸ درصد کاهش پیدا کرد. در مقابل، تولید میلگرد در سطح ۴۱.۹ هزار تن حفظ شد و نسبت به تیر سال قبل حدود ۱۲.۵ درصد رشد داشت.

در مجموع، رشد تولید فجهان در این دوره فراگیر نبوده و بیشتر در محصول نهایی میلگرد مشاهده می‌شود. افزایش نسبت تولید میلگرد به شمش نیز می‌تواند نشان‌دهنده تخصیص سهم بیشتری از شمش تولیدی به خطوط نورد باشد؛ هرچند برای تأیید این موضوع باید میزان مصرف داخلی و تغییر موجودی محصولات نیز بررسی شود. بریکت نیز محصول واسطه‌ای شرکت است و افزایش تولید آن مستقیماً درآمد فروش ایجاد نمی‌کند.

در چهار ماه نخست ۱۴۰۵، مجموع مقدار فروش محصولات فجهان نسبت به دوره مشابه سال قبل حدود ۵۴ درصد افزایش یافته است؛ بااین‌حال، این رشد تقریباً به‌طور کامل از افزایش فروش آهن اسفنجی ناشی شده است.

فروش آهن اسفنجی، شامل بازار داخلی و صادراتی، بیش از دو برابر شده و سهم اصلی را در رشد فروش شرکت داشته است. در مقابل، فروش میلگرد تقریباً بدون تغییر بوده و مقدار فروش شمش کاهش یافته است. بنابراین افزایش فروش فجهان در این دوره فراگیر نبوده و بیشتر به تغییر ترکیب فروش به سمت آهن اسفنجی مربوط می‌شود.

در تیرماه نیز این روند ادامه داشته است؛ فروش آهن اسفنجی نسبت به تیر سال قبل حدود ۱۷۷ درصد و نسبت به خرداد حدود ۳۴ درصد افزایش یافت. در مقابل، فروش شمش و میلگرد نسبت به خرداد به‌ترتیب حدود ۲۵ و ۱۷ درصد کاهش داشت.

بازار داخلی همچنان مقصد اصلی محصولات فجهان است. اگرچه مقدار صادرات در چهار ماه نخست ۱۴۰۵ اندکی افزایش یافته، سهم صادرات از مقدار کل فروش از حدود ۱۷ درصد در دوره مشابه سال قبل به حدود ۱۲ درصد کاهش یافته است؛ زیرا رشد فروش عمدتاً در بازار داخلی آهن اسفنجی رخ داده است.

در تیر ۱۴۰۵، نرخ داخلی میلگرد، شمش و آهن اسفنجی فجهان نسبت به تیر سال قبل به‌ترتیب حدود ۷۷، ۹۶ و ۱۱۷ درصد افزایش یافته است. با توجه به تورم نقطه‌به‌نقطه ۸۷.۹ درصدی تیرماه، افزایش اسمی نرخ‌ها به‌تنهایی معیار مناسبی برای ارزیابی عملکرد شرکت نیست.

نتایج نشان می‌دهد آهن اسفنجی قوی‌ترین عملکرد نرخ را داشته است. نرخ داخلی این محصول علاوه بر پوشش تورم و رشد ارز محقق‌شده، تقریباً به‌اندازه نرخ ارز بازار افزایش یافته است. نرخ صادراتی آهن اسفنجی نیز سریع‌تر از همه معیارها رشد کرده و از نظر واقعی بهبود قابل‌توجهی داشته است.

شمش توانسته رشد تورم را اندکی پوشش دهد، اما افزایش نرخ آن از رشد هر دو معیار ارزی کمتر بوده است. میلگرد ضعیف‌ترین وضعیت را دارد و نرخ آن حتی به‌اندازه تورم عمومی نیز افزایش نیافته است؛ بنابراین قدرت خرید واقعی نرخ فروش میلگرد نسبت به سال قبل کاهش یافته است.

فجهان در چهار ماه نخست ۱۴۰۵ حدود ۳۱.۶ همت فروش محقق کرده که نسبت به حدود ۱۲.۶ همت دوره مشابه سال قبل، ۱۵۱ درصد افزایش داشته است.

مهم‌ترین عامل این رشد، فروش آهن اسفنجی بوده است. مبلغ فروش این محصول از حدود ۴.۲ همت در چهار ماه نخست ۱۴۰۴ به ۱۷.۵ همت در دوره جاری رسیده و بیش از چهار برابر شده است. حدود ۷۰ درصد افزایش کل درآمد شرکت نیز از محل آهن اسفنجی حاصل شده است. در مقابل، فروش میلگرد و شمش به‌ترتیب حدود ۷۹ و ۵۶ درصد رشد کرده‌اند.

در تیرماه نیز فروش شرکت به حدود ۹.۴ همت رسید که نسبت به تیر سال قبل حدود ۲۰۳ درصد و نسبت به خرداد حدود ۱۵ درصد افزایش داشته است. بخش اصلی رشد تیرماه نیز مربوط به افزایش هم‌زمان مقدار و نرخ فروش آهن اسفنجی بوده است.

بازار داخلی نقش اصلی را در رشد درآمد داشته است. فروش داخلی چهارماهه با رشد حدود ۱۶۲ درصدی به ۲۸.۳ همت رسیده، درحالی‌که فروش صادراتی با رشد ۷۲ درصدی به ۳.۳ همت افزایش یافته است. در نتیجه سهم صادرات از درآمد شرکت از حدود ۱۵ درصد به ۱۰.۶ درصد کاهش یافته است.

با تعدیل رشد ۲۰۳ درصدی فروش تیرماه با تورم حدود ۸۸ درصدی، رشد واقعی فروش همچنان حدود ۶۱ درصد است. پس از تعدیل با رشد نرخ ارز محقق‌شده شرکت نیز رشد حدود ۴۹ درصدی باقی می‌ماند. بنابراین افزایش فروش فجهان در تیرماه صرفاً حاصل تورم و افزایش نرخ ارز نبوده و رشد مقدار فروش، به‌ویژه در آهن اسفنجی، نقش مهمی در رشد واقعی درآمد شرکت داشته است.

رشد فروش فجهان فراگیر نبوده و آهن اسفنجی موتور اصلی رشد درآمد شرکت بوده است.

با وجود رشد قابل‌توجه هزینه مواد اولیه و سربار، بهای تمام‌شده با سرعت کمتری از فروش افزایش یافته و حاشیه سود ناخالص نسبت به بهار سال قبل بهبود پیدا کرده است.

کل مقدار فروش شرکت:

• بهار ۱۴۰۴: حدود ۴۰۹ هزار تن

• بهار ۱۴۰۵: حدود ۵۹۳ هزار تن

• رشد: ۴۴.۹ درصد

متوسط فروش به ازای هر تن:

• سال قبل: ۲۳.۳ میلیون تومان

• امسال: ۳۷.۵ میلیون تومان

• رشد: ۶۱.۳ درصد

متوسط بهای تمام‌شده به ازای هر تن فروش:

• سال قبل: ۲۰.۴ میلیون تومان

• امسال: ۳۱.۶ میلیون تومان

• رشد: ۵۴.۹ درصد

بنابراین فاصله فروش و بهای تمام‌شده متوسط هر تن:

• بهار ۱۴۰۴: حدود ۲.۹ میلیون تومان

• بهار ۱۴۰۵: حدود ۶.۰ میلیون تومان

تقریباً دو برابر شده است.

البته این شاخص متوسط کل سبد محصولات است و تغییر ترکیب محصولات روی آن اثر دارد، اما تأیید دیگری است بر اینکه در مجموع رشد نرخ فروش سریع‌تر از رشد بهای تمام‌شده واحد بوده است.

نسبت به فصل قبل:

• فروش: ۲۶.۴٪ رشد

• بهای تمام‌شده: ۲۷.۷٪ رشد

• سود ناخالص: ۲۰.۲٪ رشد

• حاشیه سود: از ۱۶.۸٪ به ۱۵.۹٪

بنابراین در مقایسه فصلی، حاشیه کمی ضعیف‌تر شده است.

علت مهم آن می‌تواند هزینه مواد اولیه باشد:

• مقدار مصرف مواد: ۳۲٪ رشد

• نرخ مصرف: ۱۷.۷٪ رشد

• هزینه مواد: ۵۵.۴٪ رشد

درعین‌حال ضریب مصرف مواد نسبت به تولید آهن اسفنجی تقریباً ثابت مانده است. بنابراین در مقایسه با فصل قبل، افزایش هزینه مواد بیشتر ناشی از افزایش حجم تولید و رشد نرخ مواد اولیه بوده و نه بدتر شدن ضریب مصرف.

۱. عملکرد سود ناخالص نسبت به سال قبل بهبود یافته است. فروش ۱۳۴ درصد رشد کرده، درحالی‌که بهای تمام‌شده ۱۲۴ درصد افزایش یافته و حاشیه سود از ۱۲.۵ به ۱۵.۹ درصد رسیده است.

۲. مهم‌ترین فشار هزینه‌ای، نرخ مواد اولیه بوده است. مقدار مصرف کل تقریباً ثابت مانده، اما نرخ مواد مصرفی ۷۶ درصد افزایش یافته است.

۳. سربار رشد کرده، ولی سرعت رشد آن به‌مراتب کمتر از فروش بوده است. انرژی عامل مهم هزینه‌ای است، اما در این دوره عامل اصلی فشار بر سودآوری نبوده؛ قلم ۲ همتی «سایر موارد» نیازمند بررسی است.

۴. خرید بسیار زیاد مواد اولیه بیشتر نشان‌دهنده تغییر سیاست موجودی است تا افزایش مصرف. شرکت برخلاف سال قبل در حال افزایش ذخیره مواد بوده و این موضوع یکی از دلایل افزایش نیاز به سرمایه در گردش است.

۵. اثر موجودی کالای ساخته‌شده در بهار امسال از نظر حسابداری کمتر مساعد بوده است. با وجود این اثر، حاشیه سود نسبت به سال قبل افزایش یافته؛ بنابراین بهبود رابطه فروش و هزینه از اهمیت بیشتری برخوردار است.

۶. افزایش سهم آهن اسفنجی متوسط نرخ سبد فروش را تحت تأثیر قرار داده، اما بدون بهای تمام‌شده تفکیکی محصولات، نمی‌توان اثر آن بر حاشیه سود را مثبت یا منفی اعلام کرد.

بهای تمام‌شده فروش فجهان در بهار ۱۴۰۵ حدود ۱۲۴ درصد نسبت به دوره مشابه سال قبل افزایش یافته است؛ بااین‌حال، رشد ۱۳۴ درصدی درآمد شرکت سریع‌تر بوده و در نتیجه حاشیه سود ناخالص از حدود ۱۲.۵ درصد به ۱۵.۹ درصد بهبود یافته است.

مواد اولیه مهم‌ترین جزء هزینه تولید شرکت است. هزینه مواد مستقیم حدود ۷۲ درصد افزایش یافته، درحالی‌که مقدار مواد مصرف‌شده اندکی کمتر از سال قبل بوده است؛ بنابراین بخش عمده افزایش هزینه مواد ناشی از رشد نرخ خرید و مصرف مواد اولیه بوده است. ضریب مصرف مواد نسبت به تولید آهن اسفنجی نیز حدود ۳ درصد افزایش یافته، اما نسبت به فصل قبل تقریباً ثابت مانده است و فعلاً نشانه‌ای از افت شدید بهره‌وری مصرف مشاهده نمی‌شود.

سربار تولید فجهان در بهار ۱۴۰۵ حدود ۵۴ درصد نسبت به دوره مشابه سال قبل افزایش یافته که همچنان به‌مراتب کمتر از رشد درآمد شرکت است. انرژی با سهم حدود ۴۵ درصدی، مهم‌ترین قلم مشخص سربار شرکت بوده و هزینه آن حدود ۳۶ درصد افزایش یافته است.

حدود ۲ همت از سربار دوره نیز تحت عنوان «سایر موارد» گزارش شده که بخش قابل‌توجهی از افزایش سربار را تشکیل می‌دهد. از آنجا که جزئیات این قلم در اطلاعات منتشرشده مشخص نشده، امکان ارزیابی دقیق ماهیت و تکرارشوندگی آن وجود ندارد.

از سوی دیگر، شرکت در بهار امسال خرید مواد اولیه را به‌شدت افزایش داده و موجودی مواد را بالا برده است؛ درحالی‌که در دوره مشابه سال قبل بخش بزرگی از موجودی قبلی مصرف شده بود. بنابراین رشد شدید خرید بیش از آنکه ناشی از افزایش مصرف باشد، نشان‌دهنده افزایش ذخایر مواد اولیه است و می‌تواند بخشی از افزایش سرمایه در گردش شرکت را توضیح دهد.

در مجموع، با وجود فشار افزایش نرخ مواد اولیه، رشد نرخ و مقدار فروش توانسته افزایش هزینه‌های تولید را پوشش دهد و سود ناخالص شرکت نسبت به سال قبل بهبود یابد. بااین‌حال، حاشیه سود نسبت به فصل قبل اندکی کاهش یافته و روند نرخ مواد اولیه و اجزای سربار همچنان از مهم‌ترین عوامل قابل‌پیگیری در دوره‌های آینده هستند.

فجهان در بهار ۱۴۰۵ حدود ۳.۵۵ همت سود ناخالص محقق کرده که نسبت به ۱.۱۹ همت بهار سال قبل حدود ۱۹۸ درصد رشد داشته و تقریباً سه برابر شده است. سود ناخالص نسبت به فصل قبل نیز حدود ۲۰ درصد افزایش یافته است.

روند چهار فصل اخیر نیز صعودی بوده و سود ناخالص از حدود ۱.۰۴ همت در تابستان ۱۴۰۴ به ۱.۶۴ همت در پاییز، ۲.۹۵ همت در زمستان و ۳.۵۵ همت در بهار ۱۴۰۵ رسیده است.

هزینه‌های فروش، اداری و عمومی فجهان در بهار ۱۴۰۵ به 531 میلیارد تومان رسیده که نسبت به دوره مشابه سال قبل حدود ۱۳۶ درصد افزایش داشته است. بااین‌حال، با توجه به رشد ۱۳۴ درصدی درآمد شرکت، نسبت این هزینه به فروش تقریباً ثابت مانده و از ۲.۴ درصد در بهار ۱۴۰۴ به ۲.۴ درصد در بهار ۱۴۰۵ رسیده است.

بنابراین با وجود افزایش مبلغ هزینه‌های اداری و فروش، در مقایسه با رشد فعالیت شرکت فشار جدید و بااهمیتی از این بخش بر سودآوری مشاهده نمی‌شود.

سایر درآمدهای عملیاتی فجهان که عمدتاً مربوط به فروش ضایعات است، در بهار ۱۴۰۵ حدود ۳۴ میلیارد تومان بوده که نسبت به حدود ۷۱ میلیارد تومان دوره مشابه سال قبل، نزدیک به ۵۲ درصد کاهش داشته است.

بااین‌حال، این درآمد تنها حدود ۰.۱۵ درصد فروش شرکت را تشکیل می‌دهد و در مقایسه با سود عملیاتی نیز رقم بااهمیتی نیست؛ بنابراین تغییرات آن اثر محسوسی بر روند سودآوری فجهان نداشته است.

فجهان در بهار ۱۴۰۵ حدود ۳.۰۵ همت سود عملیاتی محقق کرده که نسبت به ۱.۰۴ همت دوره مشابه سال قبل حدود ۱۹۵ درصد رشد داشته است؛ رشدی تقریباً هم‌سطح با افزایش ۱۹۸ درصدی سود ناخالص.

حدود ۸۶ درصد سود ناخالص شرکت به سود عملیاتی تبدیل شده و حاشیه سود عملیاتی نیز از ۱۰.۹ درصد در بهار سال قبل به ۱۳.۷ درصد افزایش یافته است. بنابراین هزینه‌های اداری و سایر اقلام عملیاتی بخش قابل‌توجهی از بهبود سودآوری ناخالص شرکت را از بین نبرده‌اند.

هزینه‌های مالی فجهان در بهار ۱۴۰۵ به حدود ۱.۲۵ همت رسیده که نسبت به حدود ۵۹۴ میلیارد تومان دوره مشابه سال قبل، نزدیک به ۱۱۰ درصد افزایش داشته است. بااین‌حال، این هزینه نسبت به فصل قبل حدود ۱۹ درصد کاهش یافته است.

هزینه مالی در بهار حدود ۴۱ درصد سود عملیاتی شرکت را جذب کرده؛ این نسبت در بهار سال قبل حدود ۵۷ درصد بود. بنابراین با وجود رشد مبلغ هزینه‌های مالی، افزایش سریع‌تر سود عملیاتی باعث شده فشار نسبی این هزینه بر سودآوری شرکت نسبت به سال قبل کمتر شود.

سایر درآمدهای غیرعملیاتی فجهان در بهار ۱۴۰۵ حدود ۴۶ میلیارد تومان بوده که نسبت به حدود ۸۹ میلیارد تومان دوره مشابه سال قبل، نزدیک به ۴۸ درصد کاهش داشته است.

این رقم تنها حدود ۱.۵ درصد سود عملیاتی شرکت را تشکیل می‌دهد؛ بنابراین سایر درآمدهای غیرعملیاتی نقش بااهمیتی در سودآوری دوره نداشته و بخش اصلی سود شرکت همچنان از فعالیت عملیاتی حاصل شده است.

فجهان در بهار ۱۴۰۵ حدود ۳۸۸ میلیارد تومان مالیات شناسایی کرده که نسبت به حدود ۸۸ میلیارد تومان دوره مشابه سال قبل رشد قابل‌توجهی داشته است. بخش عمده این افزایش با رشد سود قبل از مالیات شرکت مرتبط است.

نرخ مؤثر مالیات شرکت نیز از حدود ۱۶.۶ درصد در بهار ۱۴۰۴ به ۲۰.۹ درصد در بهار ۱۴۰۵ رسیده است. این نرخ نسبت به فصل قبل که حدود ۲۰ درصد بود تغییر زیادی نداشته و فعلاً نکته غیرعادی مهمی در مالیات دوره مشاهده نمی‌شود.

فجهان در بهار ۱۴۰۵ حدود ۱.۴۷ همت سود خالص محقق کرده که نسبت به حدود ۴۴۲ میلیارد تومان دوره مشابه سال قبل، بیش از ۲۳۱ درصد رشد داشته است. سود خالص نسبت به فصل قبل نیز حدود ۴۳ درصد افزایش یافته است.

روند سود خالص در چند فصل اخیر نیز رو به بهبود بوده است؛ پس از ثبت حدود ۴۰۴ میلیارد تومان سود در تابستان ۱۴۰۴، سود خالص در پاییز به ۶۷۶ میلیارد تومان، در زمستان به ۱.۰۳ همت و در بهار ۱۴۰۵ به ۱.۴۷ همت رسیده است.

حاشیه سود خالص نیز از حدود ۴.۶ درصد در بهار سال قبل به ۶.۶ درصد در بهار ۱۴۰۵ افزایش یافته و نسبت به حاشیه ۵.۸ درصدی فصل قبل نیز بهبود داشته است. بنابراین رشد سود خالص شرکت علاوه بر افزایش فروش، با بهبود نسبی تبدیل درآمد به سود نهایی همراه بوده است.

فجهان در بهار ۱۴۰۵ حدود ۹۴۶ میلیارد تومان نقد حاصل از عملیات ایجاد کرده است. پس از پرداخت حدود ۱۶۰ میلیارد تومان مالیات، جریان نقد خالص فعالیت‌های عملیاتی به حدود ۷۸۶ میلیارد تومان رسیده که نسبت به ۵۴۸ میلیارد تومان دوره مشابه سال قبل حدود ۴۳ درصد رشد داشته است.

بااین‌حال، رشد جریان نقد عملیاتی بسیار کمتر از رشد سود شرکت بوده است. نقد حاصل از عملیات معادل حدود ۳۱ درصد سود عملیاتی ۳.۰۵ همتی شرکت بوده و جریان نقد عملیاتی خالص نیز تنها حدود ۵۳ درصد سود خالص ۱.۴۷ همتی را پوشش داده است. در بهار سال قبل، جریان نقد عملیاتی خالص حتی از سود خالص بیشتر بود؛ بنابراین تبدیل سود حسابداری به وجه نقد در دوره جاری ضعیف‌تر شده است.

این وضعیت با افزایش قابل‌توجه مطالبات، موجودی مواد و کالا و پیش‌پرداخت‌ها در ترازنامه نیز سازگار است و نشان می‌دهد بخشی از منابع حاصل از فعالیت شرکت در سرمایه در گردش درگیر شده است.

در مجموع، جریان نقد عملیاتی فجهان همچنان مثبت است، اما در بهار ۱۴۰۵ رشد سود سریع‌تر از رشد نقد حاصل از عملیات بوده و کیفیت تبدیل سود به نقد نسبت به دوره مشابه کاهش یافته است.

فجهان در بهار ۱۴۰۵ حدود ۱.۱۲ همت خروج نقد از فعالیت‌های سرمایه‌گذاری داشته که نسبت به ۶۵۴ میلیارد تومان دوره مشابه سال قبل حدود ۷۲ درصد افزایش یافته است. بخش اصلی این مبلغ، حدود ۱.۰۴ همت، صرف خرید دارایی‌های ثابت مشهود شده که نسبت به بهار سال قبل حدود ۷۴ درصد رشد داشته است. همچنین حدود ۱۵۵ میلیارد تومان برای سرمایه‌گذاری‌های بلندمدت پرداخت شده است.

در این فصل، جریان نقد عملیاتی ۷۸۶ میلیارد تومانی شرکت تنها حدود ۷۰ درصد مخارج سرمایه‌گذاری را پوشش داده و در نتیجه پیش از فعالیت‌های تأمین مالی، حدود ۳۳۷ میلیارد تومان کسری نقد ایجاد شده است.

بااین‌حال، تصویر چندفصلی مناسب‌تر است. در چهار فصل منتهی به خرداد ۱۴۰۵، فجهان حدود ۷.۱ همت خروج نقد سرمایه‌گذاری داشته که نزدیک به ۵.۹ همت آن مربوط به خرید دارایی‌های ثابت بوده است. در همین دوره شرکت حدود ۱۰.۷ همت جریان نقد عملیاتی ایجاد کرده؛ بنابراین در مجموع یک سال اخیر، عملیات شرکت توانسته مخارج سرمایه‌گذاری را به‌طور کامل پوشش دهد.

تداوم مخارج بالای دارایی ثابت با رشد دارایی‌های تولیدی مشاهده‌شده در ترازنامه نیز سازگار است و نشان می‌دهد شرکت همچنان منابع قابل‌توجهی را صرف توسعه یا نوسازی دارایی‌های خود می‌کند. البته برای مشخص‌کردن اینکه چه مقدار از این مخارج مستقیماً مربوط به طرح‌های توسعه و افزایش ظرفیت است، جزئیات دارایی‌های در جریان تکمیل و طرح‌های توسعه باید جداگانه بررسی شود.

نکته مثبت این بخش این است که توسعه شرکت در مقیاس یک‌ساله فعلاً از توان نقدسازی عملیات فراتر نرفته است؛ هرچند در بهار ۱۴۰۵ به‌تنهایی مخارج سرمایه‌گذاری از جریان نقد عملیاتی بیشتر بوده است.

فجهان در بهار ۱۴۰۵ حدود ۷۳۵ میلیارد تومان خروج نقد خالص از فعالیت‌های تأمین مالی داشته که نسبت به خروج ۴۳۴ میلیارد تومانی دوره مشابه سال قبل افزایش یافته است.

شرکت در این فصل حدود ۲.۰۵ همت تسهیلات جدید دریافت کرده، اما هم‌زمان حدود ۱.۵۷ همت اصل تسهیلات و ۱.۲۱ همت سود تسهیلات پرداخت کرده است. بنابراین با وجود استقراض جدید، مجموع بازپرداخت اصل و سود بدهی‌ها از تسهیلات دریافتی بیشتر بوده است.

در چهار فصل اخیر نیز جریان نقد تأمین مالی در تمام فصل‌ها منفی بوده و در مجموع حدود ۳ همت خروج نقد ثبت شده است. این روند نشان می‌دهد شرکت در یک سال اخیر از فعالیت‌های تأمین مالی دریافت‌کننده خالص منابع نبوده و بخش قابل‌توجهی از نقد حاصل از عملیات صرف بازپرداخت بدهی و هزینه‌های مالی شده است.

نسبت‌های سودآوری فجهان در بهار ۱۴۰۵ نسبت به دوره مشابه سال قبل بهبود یافته‌اند و توان شرکت برای پوشش هزینه‌های مالی نیز افزایش داشته است. در مقابل، نسبت بدهی و بدهی به حقوق مالکانه بالاتر رفته و نسبت‌های جاری و آنی همچنان نشان‌دهنده فشار نقدینگی کوتاه‌مدت هستند.

نکته قابل‌توجه این است که با وجود افزایش شدید موجودی و مطالبات در ترازنامه، سرعت گردش آن‌ها نسبت به مقیاس فروش بهتر شده است؛ دوره تقریبی وصول مطالبات از حدود ۴۰ روز به ۲۵ روز و دوره نگهداری موجودی از حدود ۸۹ روز به ۶۵ روز کاهش یافته است. بنابراین افزایش موجودی و مطالبات صرفاً به معنی افت کارایی عملیاتی نیست و بخشی از آن با رشد مقیاس فعالیت شرکت مرتبط است.

ضعف اصلی در دوره جاری، تبدیل سود به وجه نقد است. جریان نقد عملیاتی تنها حدود ۵۴ درصد سود خالص را پوشش داده، درحالی‌که این نسبت در دوره مشابه سال قبل بیش از ۱۰۰ درصد بود؛ موضوعی که با افزایش منابع درگیر در سرمایه در گردش نیز همخوانی دارد.

یک نکته تحلیلی مهم از این نسبت‌ها به دست می‌آید: ریسک مالی فجهان بیشتر از ساختار بدهی‌های جاری و سرمایه در گردش می‌آید تا از بدهی بانکی. با وجود افزایش نسبت کل بدهی، نسبت بدهی مالی به حقوق مالکانه از ۰.۵۵ به ۰.۴۹ کاهش یافته و پوشش هزینه مالی نیز بهتر شده است.

نقاط قوت

• بهبود سودآوری عملیاتی: در بهار ۱۴۰۵ رشد درآمد از رشد بهای تمام‌شده سریع‌تر بوده و حاشیه سود ناخالص، عملیاتی و خالص همگی نسبت به دوره مشابه سال قبل بهبود یافته‌اند.

• رشد واقعی فروش: افزایش فروش شرکت صرفاً ناشی از تورم و رشد نرخ ارز نبوده و افزایش مقدار فروش، به‌ویژه آهن اسفنجی، نقش مهمی در رشد درآمد داشته است.

• بهبود توان پوشش هزینه مالی: با وجود بالا بودن هزینه‌های مالی، رشد سود عملیاتی باعث شده نسبت پوشش هزینه مالی نسبت به سال قبل بهبود پیدا کند.

• وابستگی محدودتر به بدهی بانکی نسبت به کل بدهی‌ها: بخش عمده بدهی فجهان از پرداختنی‌های تجاری و پیش‌دریافت مشتریان تشکیل شده و سهم تسهیلات مالی از کل بدهی‌ها نسبتاً محدودتر است.

• تداوم سرمایه‌گذاری در دارایی‌های تولیدی: رشد دارایی‌های ثابت و مخارج سرمایه‌ای نشان می‌دهد شرکت طی سال‌های اخیر منابع قابل‌توجهی را صرف توسعه و نوسازی دارایی‌های خود کرده است. در مجموع چهار فصل اخیر نیز جریان نقد عملیاتی توان پوشش مخارج سرمایه‌گذاری را داشته است.

در مجموع، فجهان در بهار ۱۴۰۵ از نظر فروش و سودآوری عملیاتی عملکرد بهتری نسبت به سال قبل داشته و رشد درآمد توانسته فشار افزایش هزینه‌های تولید را پوشش دهد. در مقابل، ساختار مالی شرکت همچنان با سرمایه در گردش منفی، بدهی‌های جاری بالا و تبدیل نه‌چندان قوی سود به وجه نقد مواجه است. بنابراین در کنار روند مثبت سودآوری، نقدینگی، قیمت مواد اولیه، ترکیب فروش و بازده سرمایه‌گذاری‌های توسعه‌ای مهم‌ترین متغیرهای قابل‌پیگیری در ارزیابی وضعیت بنیادی فجهان هستند.