ظرفیت اسمی شرکت فولاد امیرکبیر کاشان
تحلیل بنیادی فجر
در این نوشتار به معرفی و تحلیل بنیادی شرکت فولاد امیرکبیر کاشان پرداختهایم.

فهرست مطالب19
شرکت فولاد امیرکبیر کاشان با نماد فجر در اسفندماه 1374 با هدف تولیـد ورق گالوانیزه تأسیس و در سال 1379 به بهرهبرداری رسید.
این شرکت در زمینی به مساحت 72 هکتار در شهرستان کاشان واقع گردیده است.
خط گالوانیزه این شرکت بـا ظرفیت اسمی 160 هزار تن در سـال طراحی شده است. کلافهای ورودی این خط تولید، ورقهای فولادی نورد سرد شده آنیل شده میباشد.
ایـن شرکت اولین تولیدکننده ورق گالوانیزه گرم در ایـران بوده و با توجه بـه سابقه چندین ساله تولیـد، دارای اطلاعات کافی و دانش فنی
در زمینه تولید این نوع ورقهای فولادی پوششدار است خطوط تولید موجود در شرکت شامل اسیدشویی، نورد سرد رفت و برگشتی، آنیل، گالوانیزه گرم مداوم، برش عرضی و فرمدهی ورق میبـاشد.
موقعیت جغرافیایی و لجستیکی شرکت، دسترسی آسـان بـه جاده ریلی و ترانزیتی، فاصله 600 متری تا ریل راه آهـن و فاصله 1800 متری تـا جاده ترانزیت و قرارگیری در مرکز ایران از ویژگیهای بارز این شرکت است.
محصول اصلی فولاد امیرکبیر کاشان ورق گالوانیزه است که بیش از 95 درصد از تولید شرکت را تشکیل میدهد.
| ظرفیت خطهای تولید | |
|---|---|
خط اسید شویی | 300,000 |
خط نورد سرد | 250,000 |
خط آنیل | 150,000 |
خط گالوانیزه | 160,000 |
خط فرم دهی | 40,000 |
خط برش عرضی | 40,000 |
تصویر مالی شرکت
وضعیت ترازنامه
در پایان خرداد ۱۴۰۵، مجموع داراییهای فجر به حدود ۸.۳ همت رسیده که نسبت به دوره مشابه سال قبل حدود ۱۳ درصد افزایش داشته است. مهمترین ویژگی ترازنامه شرکت، سهم بالای موجودی مواد و کالا است؛ موجودیها با رشد حدود ۷۸ درصدی به ۴.۵ همت رسیدهاند و بیش از نیمی از کل داراییهای شرکت را تشکیل میدهند.
در مقابل، مطالبات تجاری و سایر دریافتنیها با کاهش حدود ۴۹ درصدی به ۱.۱۵ همت رسیده و موجودی نقد شرکت نیز به حدود ۸۲۵ میلیارد تومان افزایش یافته است. بنابراین رشد داراییهای جاری در دوره اخیر بیشتر از محل افزایش موجودی کالا و پیشپرداختها بوده است. علت افزایش موجودی را در ادامه و با استفاده از گزارش موجودی کالا، خرید مواد اولیه و روند تولید و فروش بررسی خواهیم کرد.
نقدینگی و بدهی
فجر در پایان خرداد ۱۴۰۵ حدود ۷.۷ همت دارایی جاری در برابر ۴.۲ همت بدهی جاری داشته و سرمایه در گردش شرکت حدود ۳.۵ همت مثبت بوده است؛ این رقم در خرداد سال قبل حدود ۲.۳ همت بود.
کل بدهیهای شرکت نیز حدود ۴.۳۵ همت و معادل ۵۲ درصد داراییهاست که نسبت به نسبت ۶۲ درصدی سال قبل بهبود یافته است. بااینحال، در مقایسه با پایان اسفند، بدهیها نزدیک به ۵۰ درصد افزایش یافتهاند که عمدتاً ناشی از رشد پرداختنیهای تجاری و پیشدریافتها بوده است.
تسهیلات مالی شرکت حدود ۸۳۵ میلیارد تومان است و در مقایسه با ۳.۹۵ همت حقوق مالکانه، رقم بالایی محسوب نمیشود. همچنین موجودی نقد شرکت تقریباً معادل کل تسهیلات مالی است و با احتساب حدود ۴۰۱ میلیارد تومان سرمایهگذاری کوتاهمدت، شرکت در مجموع از منظر بدهی مالی خالص در وضعیت مناسبی قرار دارد. بنابراین ریسک بدهی فجر بیشتر به حجم بدهیهای عملیاتی کوتاهمدت وابسته است تا بدهی بانکی.
نسبتهای مالی کلیدی
نسبت جاری | ۱.۸۳ | ۱.۵۲ | بهبود نقدینگی و سرمایه در گردش |
|---|---|---|---|
نسبت آنی | ۰.۵۷ | ۰.۸۰ | کاهش؛ به دلیل تمرکز بیشتر داراییها در موجودی |
نسبت بدهی | ۵۲.۴٪ | ۶۲.۳٪ | بهبود ساختار سرمایه |
بدهی به حقوق مالکانه | ۱.۱۰ برابر | ۱.۶۵ برابر | کاهش اهرم مالی |
بدهی مالی به حقوق مالکانه | ۰.۲۱ برابر | ۰.۲۶ برابر | بدهی بانکی در سطح نسبتاً پایین |
در مجموع، وضعیت مالی فجر از نظر سرمایه در گردش و بدهی مالی مناسبتر از بسیاری از شرکتهای سرمایهبر است و نسبتهای بدهی نیز نسبت به سال قبل بهبود یافتهاند. در مقابل، وابستگی بالای داراییهای جاری به موجودی کالا و کاهش نسبت آنی مهمترین موضوع قابلپیگیری ترازنامه است. بررسی ترکیب این موجودی مشخص خواهد کرد که افزایش آن ناشی از ذخیره مواد اولیه، افزایش کالای در جریان ساخت یا انباشت محصول نهایی بوده است.
معرفی محصولات و ترکیب درآمد
فجر در زنجیره تولید ورقهای فولادی پوششدار فعالیت میکند. خطوط اصلی شرکت شامل اسیدشویی، نورد سرد، آنیلینگ و گالوانیزه است. اسیدشویی و نورد سرد علاوه بر امکان ارائه خدمات به مشتریان، مراحل میانی فرآیند تولید محسوب میشوند و محصول نورد سرد نیز میتواند در ادامه زنجیره برای تولید ورق گالوانیزه مورد استفاده قرار گیرد.
حدود ۹۴ درصد درآمد شرکت مستقیماً از فروش محصول گالوانیزه به دست آمده است. اگر درآمد خدمات گالوانیزه نیز در نظر گرفته شود، وابستگی فعالیت شرکت به این بخش حتی بیشتر میشود.
فروش فجر عمدتاً داخلی است و سهم صادرات در چهار ماه نخست ۱۴۰۵ تنها حدود ۲ درصد درآمد بوده؛ این سهم در دوره مشابه سال قبل نزدیک به ۵ درصد بود. در مقابل، سهم درآمد خدمات از حدود ۱.۶ درصد به ۵.۷ درصد افزایش یافته که عمدتاً ناشی از رشد خدمات گالوانیزه بوده است.
در مجموع، فجر کسبوکاری با تمرکز بالا بر ورق گالوانیزه دارد و عملکرد شرکت بیش از هر چیز به مقدار فروش، نرخ فروش و حاشیه سود این محصول وابسته است. تولید قابلتوجه نورد سرد و اسیدشویی در کنار فروش بسیار محدود مستقیم آنها نیز نشان میدهد بخش مهمی از فعالیت این خطوط در زنجیره داخلی تولید یا ارائه خدمات شرکت استفاده میشود.
بررسی گزارش تولید و فروش نشان میدهد ورق گالوانیزه مهمترین محصول درآمدی فجر است. در چهار ماه نخست ۱۴۰۵، شرکت حدود ۴.۳۷ همت درآمد داشته که ترکیب آن به شرح زیر بوده است:
فروش داخلی محصول گالوانیزه | ۴.۰۳ همت | ۹۲.۲ ٪ |
|---|---|---|
صادرات محصول گالوانیزه | ۸۶ میلیارد تومان | ۲ ٪ |
درآمد ارائه خدمات | ۲۵۰ میلیارد تومان | ۵.۷ ٪ |
فروش محصول نورد سرد | ۶ میلیارد تومان | ۰.۱ ٪ |
ترکیب محصولات - 12 ماه اخیر
بررسی روند تولید
تولید محصولات اصلی فجر در چهار ماه نخست ۱۴۰۵ نسبت به دوره مشابه سال قبل کاهش داشته است. مهمترین مورد، محصول گالوانیزه است که با تجمیع تولید داخلی و صادراتی، حدود ۴۲ هزار تن تولید شده و نسبت به چهار ماه نخست ۱۴۰۴ حدود ۲۱ درصد کاهش داشته است.
گالوانیزه | حدود ۴۲ هزار تن | ۲۱٪ کاهش |
|---|---|---|
نورد سرد | ۳۹.۶ هزار تن | ۳۲٪ کاهش |
اسیدشویی | ۴۰.۵ هزار تن | ۳۲٪ کاهش |
روند ماهانه گالوانیزه پس از افت محسوس تولید در اسفند ۱۴۰۴ بهبود پیدا کرده است. تولید این محصول در تیرماه به حدود ۱۱.۸ هزار تن رسید که نسبت به خرداد حدود ۱۹ درصد افزایش داشته، اما همچنان حدود ۱۵ درصد کمتر از تیر سال قبل است.
در تیرماه تولید نورد سرد و اسیدشویی نیز نسبت به ماه قبل بهترتیب حدود ۱۶ و ۲۵ درصد کاهش داشتهاند. در مجموع، با وجود بهبود نسبی تولید گالوانیزه نسبت به ماههای ابتدایی سال، سطح تولید چهار ماه نخست ۱۴۰۵ همچنان پایینتر از دوره مشابه سال قبل است و هنوز نشانهای از رشد فراگیر مقدار تولید در خطوط اصلی شرکت مشاهده نمیشود.
یک نکته: فجر در کنار تولید محصولات خود، حجم قابلتوجهی خدمات گالوانیزه، نورد سرد و اسیدشویی نیز انجام میدهد. بنابراین کاهش تولید محصول خود شرکت لزوماً به معنی کاهش مشابه در میزان فعالیت خطوط نیست.
****نمودار روند یا مقایسه ای مقدار تولید****
بررسی موجودی محصولات
مهمترین نکته در موجودی محصولات فجر این است که با وجود کاهش تولید گالوانیزه، فروش این محصول با سرعت بیشتری کاهش یافته و در نتیجه موجودی انبار در بهار دوباره افزایش پیدا کرده است.
موجودی محصول گالوانیزه فجر در پایان بهار ۱۴۰۵ به حدود ۲۱ هزار تن رسیده که نسبت به موجودی ۱۲.۲ هزار تنی پایان زمستان حدود ۷۲ درصد افزایش داشته است.
در این فصل شرکت حدود ۳۰.۲ هزار تن گالوانیزه تولید کرده، اما تنها ۲۱.۳ هزار تن از این محصول را فروخته است. به این ترتیب، مقدار فروش معادل حدود ۷۱ درصد تولید فصل بوده و نزدیک به ۸.۸ هزار تن به موجودی انبار اضافه شده است.
با وجود این افزایش فصلی، موجودی گالوانیزه هنوز حدود ۱۲ درصد کمتر از پایان بهار سال قبل است. بااینحال، نسبت موجودی پایان فصل به فروش فصل از حدود ۸۰ درصد در بهار ۱۴۰۴ به نزدیک ۹۹ درصد رسیده است؛ یعنی موجودی پایان خرداد تقریباً معادل کل فروش یک فصل شرکت است. این موضوع عمدتاً ناشی از آن است که فروش گالوانیزه در بهار امسال حدود ۲۹ درصد کاهش داشته و افت آن بیشتر از کاهش ۲۱ درصدی تولید بوده است.
ارزش دفتری موجودی گالوانیزه نیز به حدود ۱.۵۳ همت رسیده که حدود ۵۶ درصد کل موجودی محصولات شرکت را تشکیل میدهد. با وجود کاهش مقدار موجودی نسبت به سال قبل، ارزش آن حدود ۳۴ درصد افزایش یافته که ناشی از رشد بهای تمامشده هر تن محصول موجود در انبار است.
در مجموع، پس از کاهش قابلتوجه موجودی گالوانیزه در بخش عمده سال ۱۴۰۴، در دو فصل اخیر روند موجودی مجدداً افزایشی شده و این افزایش در بهار ۱۴۰۵ شدت گرفته است. بنابراین در ادامه باید بررسی شود که آیا کاهش مقدار فروش موقتی بوده یا افزایش موجودی گالوانیزه میتواند به یکی از عوامل درگیرشدن نقدینگی شرکت تبدیل شود.
با این توضیحات میتوانیم بفهمیم، چرا در ترازنامه فجر موجودی کالا یکی از مهمترین اقلام دارایی جاری شده است؛ البته موجودی ترازنامه فقط محصول نهایی نیست و مواد اولیه و سایر موجودیها را هم شامل میشود که بعداً در بخش بهای تمامشده به صورت جداگانه بررسی میکنیم.
****نمودار بررسی موجودی کالا***
بررسی روند مقدار فروش
مقدار فروش گالوانیزه فجر در چهار ماه نخست ۱۴۰۵ به حدود ۳۳.۸ هزار تن رسیده که نسبت به حدود ۴۱.۸ هزار تن دوره مشابه سال قبل، نزدیک به ۱۹ درصد کاهش داشته است.
افت فروش عمدتاً مربوط به فصل بهار بوده است. مقدار فروش گالوانیزه در بهار ۱۴۰۵ حدود ۲۱.۳ هزار تن بوده که نسبت به بهار سال قبل حدود ۲۹ درصد کاهش نشان میدهد. این کاهش بیش از افت تولید دوره بوده و همانطور که در بخش موجودی مشاهده شد، باعث افزایش موجودی گالوانیزه در پایان فصل شده است.
در تیرماه وضعیت متفاوت بوده و مقدار فروش گالوانیزه به حدود ۱۲.۵ هزار تن رسیده است؛ رقمی که حدود ۴۶ درصد بیشتر از خرداد و حدود ۵ درصد بیشتر از تیر سال قبل است. همچنین فروش تیرماه حدود ۶۷۰ تن بیشتر از تولید همین ماه بوده که نشان میدهد بخشی از موجودی ایجادشده در بهار به فروش رسیده است.
فروش فجر همچنان عمدتاً داخلی است. سهم صادرات از مقدار فروش گالوانیزه در چهار ماه نخست ۱۴۰۵ حدود ۳ درصد بوده که نسبت به نزدیک ۶ درصد دوره مشابه سال قبل کاهش یافته است.
در مجموع، مقدار فروش فجر در چهار ماه نخست سال هنوز پایینتر از سال قبل است، اما بهبود محسوس فروش در تیرماه و فروش بالاتر از تولید این ماه، میتواند نشانهای از کاهش بخشی از موجودی انباشتهشده در بهار باشد.
****نمودار روند یا مقایسه ای مقدار تولید****
بررسی نرخ فروش گالوانیزه
متوسط نرخ فروش داخلی گالوانیزه فجر در تیر ۱۴۰۵ حدود ۱۲۲.۹ میلیون تومان بهازای هر تن بوده که در مقایسه با حدود ۵۲ میلیون تومان در تیر ۱۴۰۴، نزدیک به ۱۳۶ درصد افزایش داشته است. متوسط نرخ چهار ماه نخست ۱۴۰۵ نیز حدود ۱۲۲.۸ میلیون تومان بوده که نسبت به دوره مشابه سال قبل حدود ۱۲۵ درصد رشد کرده است.
تورم نقطهبهنقطه تیر ۱۴۰۵ حدود ۸۷.۹ درصد بوده است. بنابراین نرخ گالوانیزه فجر پس از تعدیل با تورم، حدود ۲۶ درصد رشد واقعی داشته است.
دلار آزاد نیز از حدود ۸۸.۴ هزار تومان در پایان تیر ۱۴۰۴ به حدود ۱۹۱.۴ هزار تومان در پایان تیر ۱۴۰۵ رسیده و نزدیک به ۱۱۶ درصد افزایش یافته است. در نتیجه نرخ گالوانیزه فجر حتی پس از تعدیل با رشد ارز، حدود ۹ درصد افزایش نشان میدهد.
بااینحال، مقایسه با نرخ مرجع صنعت تصویر دقیقتری ارائه میدهد. قیمت پایه ورق گالوانیزه امیرکبیر کاشان در بورس کالا در ابتدای تیر ۱۴۰۴ حدود ۴۸.۴ هزار تومان بهازای هر کیلو بوده، درحالیکه نرخ پایه ورق گالوانیزه در اواخر تیر ۱۴۰۵ به حدود ۱۱۴.۷ هزار تومان رسیده است؛ یعنی نرخ مرجع نیز تقریباً ۱۳۷ درصد رشد کرده است.
بنابراین رشد ۱۳۶ درصدی نرخ فروش فجر تقریباً کاملاً با رشد نرخ مرجع ورق گالوانیزه هماهنگ بوده است. نرخ محققشده شرکت در تیر ۱۴۰۵ حدود ۷ درصد بالاتر از نرخ پایه مرجع بوده؛ این فاصله در تیر سال قبل نیز تقریباً در همین محدوده قرار داشته است.
در نتیجه، فجر طی یک سال اخیر توانسته رشد نرخ محصول را بالاتر از تورم و نرخ ارز حفظ کند، اما این عملکرد بیشتر ناشی از رشد قیمت خود ورق گالوانیزه در بازار بوده است تا افزایش مستقل قدرت قیمتگذاری شرکت. نکته مثبت این است که شرکت توانسته فاصله نرخ فروش خود با نرخ مرجع بازار را حفظ کند.
در آخرین ماه نیز نرخ فروش گالوانیزه از حدود ۱۴۲.۸ میلیون تومان در خرداد به ۱۲۲.۹ میلیون تومان در تیر کاهش یافته است. با توجه به نزدیکی نرخ تیر به قیمتهای مرجع بازار، این کاهش بیشتر میتواند ناشی از شرایط معاملات و ترکیب فروش ماه باشد و بهتنهایی نشانه تضعیف قدرت قیمتگذاری شرکت محسوب نمیشود.
برای ارزیابی واقعی رشد نرخ گالوانیزه، نرخ تیرماه را میتوان با تورم، نرخ ارز و نرخ مرجع بازار مقایسه کرد:
نرخ گالوانیزه فجر | ۱۳۶.۴٪ |
|---|---|
تورم نقطهبهنقطه | ۸۷.۹٪ |
دلار بازار آزاد | حدود ۱۱۶.۵٪ |
نرخ مرجع گالوانیزه در بورس کالا | حدود ۱۳۷٪ |
بررسی مبلغ فروش
فجر در چهار ماه نخست ۱۴۰۵ حدود ۴.۳۷ همت فروش محقق کرده که نسبت به حدود ۲.۳۸ همت دوره مشابه سال قبل، نزدیک به ۸۳ درصد رشد داشته است.
بخش عمده این افزایش از فروش داخلی گالوانیزه حاصل شده است. درآمد فروش داخلی این محصول با رشد حدود ۸۷ درصدی به ۴.۰۳ همت رسیده و نزدیک به ۹۵ درصد افزایش کل درآمد شرکت را توضیح میدهد. این رشد در حالی رخ داده که مقدار فروش گالوانیزه در چهارماهه حدود ۱۹ درصد کاهش داشته؛ بنابراین افزایش درآمد در این دوره عمدتاً نرخمحور بوده است.
درآمد خدمات نیز از حدود ۳۸ میلیارد تومان به ۲۵۰ میلیارد تومان افزایش یافته و سهم آن از فروش به حدود ۵.۷ درصد رسیده است. در مقابل، درآمد صادراتی گالوانیزه حدود ۲۶ درصد کاهش یافته و سهم صادرات از درآمد شرکت از نزدیک ۵ درصد به حدود ۲ درصد رسیده است.
روند ماهانه فروش پس از فروردین ضعیف، بهبود محسوسی داشته و فروش شرکت از حدود ۲۹۹ میلیارد تومان در فروردین به ۱.۱۵ همت در اردیبهشت، ۱.۳۰ همت در خرداد و ۱.۶۲ همت در تیر رسیده است. فروش تیر نسبت به ماه قبل حدود ۲۴ درصد و نسبت به تیر سال گذشته حدود ۱۶۲ درصد رشد داشته است.
رشد فروش تیرماه حتی پس از تعدیل با تورم نیز حدود ۳۹ درصد و پس از تعدیل با رشد دلار آزاد حدود ۲۱ درصد باقی میماند. بااینحال، از آنجا که مقدار فروش گالوانیزه در تیر تنها حدود ۵ درصد بیشتر از تیر سال قبل بوده، بخش عمده رشد واقعی درآمد همچنان از افزایش قیمت خود ورق گالوانیزه ناشی شده است؛ موضوعی که در بررسی نرخ دیدیم تقریباً همراستا با رشد نرخ مرجع این محصول بوده است.
نمودار مقایسهای فروش ماهانه
روند میانگین فروش فصلی
بررسی بهای تمامشده
بهای تمامشده درآمدهای عملیاتی فجر در بهار ۱۴۰۵ حدود ۱.۵۴ همت بوده که نسبت به دوره مشابه سال قبل تنها ۶ درصد افزایش یافته است؛ درحالیکه درآمد شرکت ۵۶ درصد رشد داشته است. در نتیجه نسبت بهای تمامشده به فروش از حدود ۸۲ درصد به ۵۶ درصد کاهش یافته است.
مواد اولیه مهمترین عامل افزایش هزینه تولید بودهاند. هزینه مواد مستقیم با رشد ۲۴ درصدی به حدود ۲.۴۸ همت رسیده، اما مقدار مصرف ماده اصلی یعنی ورق گرم حدود ۳۷ درصد کاهش داشته است. در مقابل، نرخ مصرف ورق گرم حدود ۹۰ درصد افزایش یافته؛ بنابراین فشار افزایش هزینه مواد تقریباً بهطور کامل از رشد قیمت مواد اولیه ناشی شده و ضریب مصرف ورق گرم نسبت به تولید اسیدشویی تغییر محسوسی نداشته است.
سربار تولید نیز حدود ۸ درصد کاهش یافته است. اگرچه هزینه انرژی ۳۲ درصد افزایش داشته، کاهش سایر اقلام مانع از رشد کل سربار شده است.
در عین حال، افزایش موجودی کالا نقش مهمی در محدودشدن رشد بهای تمامشده فروش داشته است. موجودی کالای ساختهشده طی بهار حدود ۱.۱۰ همت افزایش یافته و بخشی از هزینه تولید دوره به موجودی پایان فصل منتقل شده است. همچنین بهای هر تن گالوانیزه فروختهشده حدود ۶۷.۵ میلیون تومان بوده، درحالیکه بهای تولید جاری آن حدود ۷۵.۳ میلیون تومان بوده است؛ بنابراین موجودی ارزانتر ابتدای دوره نیز تا حدی به حاشیه سود کمک کرده است.
با وجود این اثر، بهبود سودآوری صرفاً ناشی از موجودی نبوده است؛ نرخ فروش گالوانیزه نسبت به سال قبل بسیار سریعتر از بهای تولید آن افزایش یافته و فاصله میان نرخ فروش و هزینه تولید به شکل محسوسی افزایش یافته است. در مقابل، رشد شدید نرخ خرید مواد اولیه و افزایش ارزش موجودی مواد، مهمترین عامل هزینهای قابلپیگیری شرکت است.
ترکیب بهای تمام شده
آخرین دوره
بررسی سود ناخالص
فجر در بهار ۱۴۰۵ حدود ۱.۲۱ همت سود ناخالص محقق کرده که در مقایسه با حدود ۳۱۵ میلیارد تومان بهار سال قبل، نزدیک به ۲۸۵ درصد رشد داشته است. حاشیه سود ناخالص نیز از ۱۷.۹ درصد به ۴۴.۱ درصد افزایش یافته است.
روند فصلی نیز نشاندهنده بهبود محسوس سودآوری است. حاشیه سود شرکت که در تابستان ۱۴۰۴ به حدود ۹.۱ درصد کاهش یافته بود، در پاییز به ۱۴.۶ درصد، در زمستان به ۲۰.۳ درصد و در بهار ۱۴۰۵ به ۴۴.۱ درصد رسیده است. سود ناخالص نیز از حدود ۲۱۵ میلیارد تومان در تابستان به ۴۴۰ میلیارد تومان در پاییز، ۵۴۸ میلیارد تومان در زمستان و ۱.۲۱ همت در بهار افزایش یافته است.
علت اصلی جهش سود ناخالص این است که درآمد شرکت در مقایسه با بهار سال قبل حدود ۵۶ درصد رشد کرده، درحالیکه بهای تمامشده تنها حدود ۶ درصد افزایش یافته است. رشد سریع نرخ فروش گالوانیزه نسبت به هزینه تولید، مهمترین عامل این بهبود بوده است.
البته موجودی ارزانتر ابتدای دوره نیز به حاشیه سود گزارششده کمک کرده است. برآورد ما نشان داد اگر گالوانیزه فروختهشده بهجای بهای موجودی واقعی با بهای تولید جاری محاسبه شود، حاشیه سود کل شرکت تقریباً از ۴۴ درصد به محدوده ۳۸ درصد کاهش مییابد. بااینحال، حتی این حاشیه تعدیلشده نیز بهمراتب بالاتر از دوره مشابه سال قبل است؛ بنابراین بخش اصلی بهبود سودآوری فجر واقعی و ناشی از افزایش فاصله نرخ فروش گالوانیزه با هزینه تولید آن بوده است.
در مجموع، سودآوری ناخالص فجر طی چند فصل اخیر در مسیر بهبود قرار گرفته و در بهار ۱۴۰۵ این روند شدت گرفته است. بااینحال، برای سنجش پایداری این سطح از حاشیه سود، مهمترین متغیرها رابطه نرخ گالوانیزه با نرخ ورق گرم و اثر موجودیهای گرانتر تولیدشده در دوره جاری بر بهای فروش فصلهای بعد خواهند بود.
در واقع موجودی پایان بهار با بهای بالاتری از موجودی ابتدای فصل ثبت شده؛ بنابراین اگر این موجودی در فصلهای بعد فروخته شود، اثر مثبت موجودی ارزان ابتدای دوره تکرار نمیشود و پایداری حاشیه سود بیشتر به فاصله واقعی نرخ فروش و بهای تولید جاری وابسته خواهد بود.
نمودار مقایسهای سود ناخالص - فصلی
روند سود ناخالص - فصلی
روند حاشیه سود ناخالص
هزینههای فروش، اداری و عمومی
هزینههای فروش، اداری و عمومی فجر در بهار ۱۴۰۵ حدود ۴۲ میلیارد تومان بوده که نسبت به حدود ۳۴ میلیارد تومان دوره مشابه سال قبل، نزدیک به ۲۵ درصد افزایش داشته است.
بااینحال، با توجه به رشد ۵۶ درصدی درآمد شرکت، نسبت این هزینه به فروش از حدود ۱.۹ درصد به ۱.۵ درصد کاهش یافته است. همچنین این هزینه نسبت به فصل قبل بیش از ۵۰ درصد کمتر شده؛ بنابراین در دوره جاری فشار قابلتوجهی از این بخش بر سودآوری شرکت مشاهده نمیشود.
سایر درآمدها و هزینههای عملیاتی
فجر در بهار ۱۴۰۵ حدود ۵۴ میلیارد تومان سود از فروش ضایعات و محصولات فرعی شناسایی کرده، درحالیکه این رقم در دوره مشابه سال قبل کمتر از یک میلیارد تومان بوده است. در مقابل، هزینههای جذبنشده در تولید از حدود ۱۴ میلیارد تومان به ۲۶ میلیارد تومان افزایش یافته است.
در مجموع، اثر خالص این دو قلم در بهار ۱۴۰۵ حدود ۲۸ میلیارد تومان مثبت بوده، درحالیکه در بهار سال قبل حدود ۱۴ میلیارد تومان اثر منفی داشتهاند. بااینحال، این ارقام در مقایسه با سود ناخالص ۱.۲۱ همتی شرکت همچنان سهم محدودی دارند و عامل اصلی بهبود سودآوری فجر محسوب نمیشوند.
بررسی سود عملیاتی
فجر در بهار ۱۴۰۵ حدود ۱.۲۰ همت سود عملیاتی محقق کرده که نسبت به حدود ۲۶۶ میلیارد تومان دوره مشابه سال قبل، بیش از ۳۵۰ درصد رشد داشته است. حاشیه سود عملیاتی نیز از حدود ۱۵.۱ درصد در بهار ۱۴۰۴ به ۴۳.۶ درصد رسیده است.
روند سود عملیاتی طی چند فصل اخیر نیز بهبود محسوسی داشته و از حدود ۱۵۳ میلیارد تومان در تابستان ۱۴۰۴ به ۳۸۷ میلیارد تومان در پاییز، ۴۵۱ میلیارد تومان در زمستان و ۱.۲۰ همت در بهار ۱۴۰۵ رسیده است.
نکته مثبت این است که از سود ناخالص ۱.۲۱ همتی شرکت، حدود ۹۹ درصد به سود عملیاتی تبدیل شده است. هزینههای فروش، اداری و عمومی پایین بوده و اثر مثبت فروش ضایعات نیز بخشی از هزینههای عملیاتی را جبران کرده است؛ بنابراین جهش سود عملیاتی عمدتاً همان بهبود واقعی سودآوری در سطح تولید و فروش گالوانیزه را منعکس میکند.
نمودار مقایسهای سود عملیاتی - فصلی
نمودار روند سود عملیاتی - فصلی
مقایسه حاشیه سود ناخالص و عملیاتی
هزینههای مالی
هزینههای مالی فجر در بهار ۱۴۰۵ حدود ۱۲۶ میلیارد تومان بوده که نسبت به حدود ۶۶ میلیارد تومان دوره مشابه سال قبل، نزدیک به ۹۱ درصد افزایش داشته است.
بااینحال، به دلیل رشد بسیار سریعتر سود عملیاتی، سهم هزینه مالی از سود عملیاتی از حدود ۲۵ درصد به ۱۰.۵ درصد کاهش یافته است؛ بنابراین با وجود افزایش مبلغ هزینه مالی، فشار نسبی آن بر سودآوری شرکت بهطور محسوسی کمتر شده است.
سایر درآمدها و هزینههای غیرعملیاتی
در بهار ۱۴۰۵، فجر حدود ۴۰ میلیارد تومان سود سهام و درآمد اوراق بهادار و نزدیک به ۴۰ میلیارد تومان درآمد ناشی از فروش اعتباری به مشتریان شناسایی کرده است. مجموع این دو قلم حدود ۸۰ میلیارد تومان بوده که نسبت به حدود ۹۱ میلیارد تومان دوره مشابه سال قبل اندکی کاهش داشته است.
ترکیب این درآمدها اما تغییر کرده است؛ درآمد فروش اعتباری از حدود ۹۱ به ۴۰ میلیارد تومان کاهش یافته، درحالیکه سود سهام و اوراق بهادار از رقم ناچیز سال قبل به حدود ۴۰ میلیارد تومان رسیده است. بااینحال، این درآمدها در مقایسه با سود عملیاتی حدود ۱.۲۰ همتی شرکت سهم محدودی دارند و عامل اصلی سودآوری فجر محسوب نمیشوند.
مالیات
فجر در بهار ۱۴۰۵ حدود ۱۸۵ میلیارد تومان مالیات شناسایی کرده که نسبت به حدود ۹۲ میلیارد تومان دوره مشابه سال قبل بیش از دو برابر شده است؛ بااینحال، سود قبل از مالیات شرکت در همین مدت تقریباً چهار برابر شده است.
در نتیجه نرخ مؤثر مالیات از حدود ۳۱.۵ درصد در بهار ۱۴۰۴ به ۱۶ درصد در بهار ۱۴۰۵ کاهش یافته است. این کاهش نرخ مؤثر مالیات نیز در کنار رشد سود عملیاتی، به افزایش سریعتر سود خالص شرکت کمک کرده است.
بررسی سود خالص
فجر در بهار ۱۴۰۵ حدود ۹۷۱ میلیارد تومان سود خالص محقق کرده که نسبت به حدود ۱۹۹ میلیارد تومان بهار سال قبل، نزدیک به ۳۸۷ درصد رشد داشته است. سود خالص شرکت نسبت به زمستان ۱۴۰۴ نیز بیش از دو برابر شده است.
حاشیه سود خالص نیز از حدود ۱۱.۳ درصد در بهار ۱۴۰۴ و ۱۷.۳ درصد در زمستان، به ۳۵.۳ درصد در بهار ۱۴۰۵ رسیده است. بنابراین بخش قابلتوجهی از بهبود سود ناخالص و سود عملیاتی تا سطح سود نهایی نیز حفظ شده است.
عامل اصلی این رشد، جهش سودآوری در فعالیت اصلی شرکت و افزایش فاصله نرخ فروش گالوانیزه با هزینه تولید بوده است. هزینه مالی و اقلام غیرعملیاتی در مقایسه با سود عملیاتی اثر محدودی داشتهاند و کاهش نرخ مؤثر مالیات نیز به تقویت سود خالص کمک کرده است.
در مجموع، بهار ۱۴۰۵ یکی از قویترین فصلهای سودآوری فجر در دورههای اخیر بوده؛ هرچند برای ارزیابی پایداری این سطح از سود باید در فصلهای بعد، رابطه نرخ گالوانیزه با ورق گرم و اثر فروش موجودیهای گرانتر تولیدشده در بهار را دنبال کرد.
نمودار مقایسهای سود خالص - فصلی
روند سود خالص - فصلی
مقایسه روند حاشیه سود ناخالص، عملیاتی و حاشیه سود خالص
جریان نقد عملیاتی و کیفیت سود
فجر در بهار ۱۴۰۵ حدود ۱.۸۱ همت نقد حاصل از عملیات ایجاد کرده و پس از پرداخت حدود ۱۷۵ میلیارد تومان مالیات، جریان نقد خالص فعالیتهای عملیاتی شرکت به ۱.۶۳ همت رسیده است. این رقم نسبت به حدود ۱.۳۷ همت دوره مشابه سال قبل نزدیک به ۱۹ درصد رشد داشته است.
جریان نقد عملیاتی خالص حدود ۱۶۸ درصد سود خالص ۹۷۱ میلیارد تومانی شرکت را پوشش داده است؛ همچنین نقد حاصل از عملیات حدود ۱.۵ برابر سود عملیاتی دوره بوده است. بنابراین سود بهار از پشتوانه نقدی مناسبی برخوردار بوده و در این دوره مشکل جدی در تبدیل سود حسابداری به وجه نقد مشاهده نمیشود.
ترکیب سرمایه در گردش نیز این موضوع را توضیح میدهد. در بهار، افزایش موجودی کالا و پیشپرداختها بخشی از نقد شرکت را جذب کرده، اما در مقابل کاهش مطالبات و افزایش پرداختنیهای تجاری و پیشدریافت مشتریان منابع نقدی قابلتوجهی برای شرکت ایجاد کردهاند.
روند جریان نقد عملیاتی نیز پس از ثبت خروج نقد در تابستان و پاییز ۱۴۰۴، در زمستان مثبت شده و در بهار ۱۴۰۵ به ۱.۶۳ همت افزایش یافته است. بااینحال، رشد جریان نقد عملیاتی نسبت به سال قبل بسیار کمتر از رشد نزدیک به پنجبرابری سود خالص بوده است؛ بنابراین برای ارزیابی پایداری کیفیت سود، روند سرمایه در گردش و تبدیل سود به نقد در فصلهای بعد نیز باید دنبال شود.
یک نکته تحلیلی مهم اینجا وجود دارد: نسبت جریان نقد عملیاتی به سود خالص در بهار ۱۴۰۴ بسیار بالاتر و نزدیک ۶.۹ برابر بود که بیشتر نشاندهنده آزادسازی نقد از سرمایه در گردش در آن دوره است، نه لزوماً کیفیت عادی و تکرارشونده سود. بنابراین کاهش این نسبت به ۱.۷ برابر در بهار ۱۴۰۵ را نباید ضعف تلقی کنیم؛ ۱.۷ برابر همچنان نسبت بسیار مناسبی است.
جریان نقد سرمایهگذاری
فجر در بهار ۱۴۰۵ حدود ۸۳ میلیارد تومان خروج نقد خالص از فعالیتهای سرمایهگذاری داشته است؛ این رقم در بهار سال قبل حدود ۶۰۶ میلیارد تومان خروج نقد بود. بنابراین خروج نقد سرمایهگذاری نسبت به دوره مشابه حدود ۸۶ درصد کاهش یافته است.
بخش اصلی جریان سرمایهگذاری بهار امسال مربوط به حدود ۸۹ میلیارد تومان خرید سرمایهگذاریهای کوتاهمدت بوده است. در مقابل، پرداخت نقدی برای خرید داراییهای ثابت مشهود تنها حدود ۷ میلیارد تومان بوده و حدود ۱۳ میلیارد تومان نیز از فروش داراییهای نامشهود دریافت شده است.
بنابراین در این فصل، جریان نقد سرمایهگذاری فجر نشاندهنده اجرای مخارج توسعهای سنگین نیست و عمدتاً از جابهجایی منابع در سرمایهگذاریهای مالی تشکیل شده است. همچنین جریان نقد عملیاتی ۱.۶۳ همتی شرکت بهراحتی توانسته خروج نقد ۸۳ میلیارد تومانی این بخش را پوشش دهد.
در نتیجه، پس از فعالیتهای عملیاتی و سرمایهگذاری، فجر در بهار ۱۴۰۵ حدود ۱.۵۵ همت مازاد نقد پیش از فعالیتهای تأمین مالی داشته است که نشاندهنده توان مناسب عملیات شرکت در ایجاد نقدینگی طی این دوره است.
جریان نقد تأمین مالی
فجر در بهار ۱۴۰۵ حدود ۱.۰۵ همت خروج نقد خالص از فعالیتهای تأمین مالی داشته که نسبت به خروج حدود ۴۰۹ میلیارد تومانی دوره مشابه سال قبل افزایش یافته است.
شرکت حدود ۱.۰۷ همت تسهیلات جدید دریافت کرده و تقریباً همین مقدار اصل تسهیلات را بازپرداخت کرده است. در کنار آن، حدود ۱۲۶ میلیارد تومان سود تسهیلات و نزدیک به ۹۵۲ میلیارد تومان سود سهام پرداخت شده است؛ بنابراین عامل اصلی خروج نقد این بخش، پرداخت سود سهام بوده و شرکت در این فصل اتکای خالص معناداری به استقراض جدید نداشته است.
نسبتهای مالی کلیدی
با توجه به نسبتهای مالی زیر سودآوری و توان پوشش هزینه مالی بهشدت بهتر شده، ساختار بدهی نیز بهبود یافته، اما کیفیت نقدینگی به دلیل رشد موجودی کالا ضعیفتر شده است.
نسبت جاری | ۱.۸۳ | ۱.۵۲ | بهبود سرمایه در گردش |
|---|---|---|---|
نسبت آنی | ۰.۵۷ | ۰.۸۰ | کاهش به دلیل افزایش شدید موجودی کالا |
نسبت بدهی | ۵۲.۴٪ | ۶۲.۳٪ | بهبود ساختار مالی |
بدهی به حقوق مالکانه | ۱.۱۰ برابر | ۱.۶۵ برابر | کاهش اهرم مالی |
بدهی مالی به حقوق مالکانه | ۰.۲۱ برابر | ۰.۲۶ برابر | بدهی بانکی نسبتاً محدود |
پوشش هزینه مالی | ۹.۵ برابر | ۴.۰ برابر | بهبود محسوس |
حاشیه سود ناخالص | ۴۴.۱٪ | ۱۷.۹٪ | جهش سودآوری |
حاشیه سود عملیاتی | ۴۳.۶٪ | ۱۵.۱٪ | بهبود قابلتوجه |
حاشیه سود خالص | ۳۵.۳٪ | ۱۱.۳٪ | رشد قوی سود نهایی |
جریان نقد عملیاتی به سود خالص | ۱.۶۸ برابر | ۶.۸۹ برابر | همچنان مناسب |
از نظر نقدینگی، نسبت جاری شرکت بهبود یافته و بالاتر از یک قرار دارد؛ بااینحال نسبت آنی از ۰.۸۰ به ۰.۵۷ کاهش یافته است. علت اصلی، افزایش سهم موجودی کالا از داراییهای جاری است؛ بنابراین بخش قابلتوجهی از نقدینگی شرکت در موجودیها قرار گرفته است.
در مقابل، ساختار بدهی بهتر شده است. نسبت بدهی از ۶۲ به ۵۲ درصد و بدهی به حقوق مالکانه از ۱.۶۵ به ۱.۱۰ برابر کاهش یافته است. بدهی مالی نیز تنها حدود ۲۱ درصد حقوق مالکانه است و رشد سود عملیاتی باعث شده توان پوشش هزینه مالی از حدود ۴ برابر به ۹.۵ برابر افزایش یابد.
نسبتهای سودآوری بیشترین بهبود را نشان میدهند؛ حاشیه سود ناخالص، عملیاتی و خالص همگی بهطور محسوسی افزایش یافتهاند. همچنین جریان نقد عملیاتی معادل حدود ۱.۷ برابر سود خالص بوده و نشان میدهد سود دوره از پشتوانه نقدی مناسبی برخوردار است.
تنها نکتهای که در نسبتهای کارایی نیاز به پیگیری دارد، موجودی کالا است. برآورد تقریبی بر اساس متوسط موجودی فصل نشان میدهد دوره نگهداری موجودی از حدود ۱۳۱ روز به ۲۲۹ روز افزایش یافته، درحالیکه دوره وصول مطالبات از حدود ۱۳۲ روز به ۵۰ روز کاهش پیدا کرده است. بنابراین وصول مطالبات بهبود محسوسی داشته، اما منابع بیشتری در موجودی کالا درگیر شدهاند.
نقاط قوت، ضعف و ریسکها
نقاط قوت
بهبود قابلتوجه سودآوری: مهمترین نقطه قوت فجر در بهار ۱۴۰۵، افزایش فاصله نرخ فروش گالوانیزه با هزینه تولید است. حتی با حذف اثر مثبت موجودی ارزانتر ابتدای دوره، حاشیه سود بر مبنای بهای تولید جاری همچنان بهطور محسوسی بالاتر از سال قبل است.
رشد نرخ فروش سریعتر از هزینه مواد اولیه: با وجود افزایش شدید نرخ ورق گرم، رشد نرخ فروش گالوانیزه توانسته افزایش هزینه مواد را بیش از جبران کند و حاشیه سود شرکت را تقویت کند.
ساختار مالی نسبتاً مناسب: نسبت بدهی و بدهی به حقوق مالکانه نسبت به سال قبل کاهش یافته و بدهی مالی شرکت در مقایسه با حقوق مالکانه محدود است. توان پوشش هزینههای مالی نیز به شکل محسوسی بهبود یافته است.
کیفیت مناسب سود: جریان نقد عملیاتی در بهار حدود ۱.۷ برابر سود خالص بوده و نشان میدهد سود شناساییشده از پشتوانه نقدی مناسبی برخوردار است.
بهبود وصول مطالبات: دوره وصول مطالبات نسبت به سال قبل کاهش قابلتوجهی داشته و بخشی از منابع قفلشده در دریافتنیها آزاد شده است.
نقاط ضعف
کاهش مقدار تولید و فروش: تولید گالوانیزه در چهار ماه نخست ۱۴۰۵ حدود ۲۱ درصد و مقدار فروش آن حدود ۱۹ درصد نسبت به دوره مشابه کاهش یافته است. بنابراین رشد درآمد شرکت تاکنون عمدتاً نرخمحور بوده و نه ناشی از توسعه حجم فعالیت.
افزایش قابلتوجه موجودی کالا: موجودی گالوانیزه در پایان بهار به حدود ۲۱ هزار تن رسیده و تقریباً معادل فروش یک فصل شرکت است. دوره نگهداری موجودی نیز افزایش قابلتوجهی داشته و بخش بیشتری از نقدینگی شرکت در موجودیها درگیر شده است.
کاهش کیفیت نقدشوندگی داراییهای جاری: با وجود نسبت جاری مناسب، نسبت آنی از ۰.۸۰ به ۰.۵۷ کاهش یافته که نشاندهنده وابستگی بیشتر نقدینگی شرکت به فروش موجودیهاست.
تمرکز بسیار بالای درآمد: بیش از ۹۰ درصد درآمد فجر مستقیماً از گالوانیزه حاصل میشود؛ بنابراین تنوع درآمدی شرکت پایین است.
ریسکهای مهم
ریسک رابطه قیمت گالوانیزه و ورق گرم: مهمترین متغیر سودآوری فجر، فاصله نرخ فروش گالوانیزه با هزینه ورق گرم است. نرخ مصرف ورق گرم در بهار حدود ۹۰ درصد افزایش یافته و در صورت رشد سریعتر مواد اولیه نسبت به نرخ گالوانیزه، حاشیه سود میتواند کاهش یابد.
ریسک موجودیهای گرانتر: بخشی از حاشیه سود بالای بهار از فروش موجودی ارزانتر ابتدای دوره ناشی شده است. موجودی تولیدشده در بهار بهای بالاتری دارد و با فروش آن در فصلهای بعد، این مزیت حسابداری تکرار نخواهد شد. بنابراین برای پایداری سود، فاصله نرخ فروش با بهای تولید جاری اهمیت بیشتری دارد.
ریسک تداوم ضعف مقدار فروش: افزایش موجودی بهار نتیجه کاهش فروش بیشتر از کاهش تولید بوده است. اگر بهبود فروش تیرماه ادامه پیدا نکند، انباشت موجودی میتواند سرمایه در گردش بیشتری را درگیر کند.
تمرکز بر بازار داخلی و یک محصول: سهم صادرات فجر پایین است و فعالیت شرکت عمدتاً به بازار داخلی گالوانیزه وابسته است؛ در نتیجه تغییر شرایط تقاضای داخلی و قیمتگذاری این محصول اثر مستقیمی بر عملکرد شرکت دارد.
جمعبندی
فجر در بهار ۱۴۰۵ از نظر سودآوری و جریان نقد عملکرد بسیار بهتری نسبت به سال قبل داشته است. مهمتر اینکه بررسی بهای تولید جاری نشان میدهد بخش اصلی جهش سودآوری واقعی بوده و صرفاً از اثر موجودی ارزانتر ناشی نشده است. ساختار بدهی و کیفیت جریان نقد نیز در وضعیت مناسبی قرار دارند.
در مقابل، کاهش مقدار تولید و فروش و افزایش قابلتوجه موجودی کالا نشان میدهد رشد فعلی شرکت بیشتر از محل بهبود قیمت و حاشیه سود حاصل شده تا رشد حجم فعالیت. بنابراین مهمترین موضوعات قابلپیگیری برای فجر در دورههای بعد، فاصله نرخ گالوانیزه با ورق گرم، مقدار فروش و روند تخلیه موجودی انبار و حاشیه سود پس از فروش موجودیهای گرانتر تولیدشده در بهار خواهند بود.
دیدگاه کاربران
نظر خود را درباره این مقاله با دیگر کاربران به اشتراک بگذارید.