بررسی زمان شناسایی سود در فروشهای مدتدار و معاملات غیرنقدی
در فروش اقساطی، معامله انجام میشود اما مشتری مبلغ آن را بهصورت یکجا پرداخت نمیکند. پرداخت ممکن است در چند قسط و طی دورهای طولانیتر انجام شود.
برای مثال، فرض کنیم شرکتی داراییای را به مبلغ ۲٬۰۰۰ میلیون ریال به مشتری بفروشد، اما قرار باشد وجه معامله در سه مرحله دریافت شود:
قسط اول | ۱٬۰۰۰ میلیون ریال |
|---|---|
قسط دوم | ۶۰۰ میلیون ریال |
قسط سوم | ۴۰۰ میلیون ریال |
جمع | ۲٬۰۰۰ میلیون ریال |
اگر بهای تمامشده دارایی فروختهشده ۱٬۲۰۰ میلیون ریال باشد، سود کل معامله در صورت وصول کامل مبلغ قرارداد برابر است با:
۲٬۰۰۰ − ۱٬۲۰۰ = ۸۰۰ میلیون ریال
اما سؤال اصلی این است که این ۸۰۰ میلیون ریال سود چه زمانی باید شناسایی شود.
پاسخ به این سؤال به میزان اطمینان درباره وصول مطالبات بستگی دارد.
در یک فروش عادی که دریافت مبلغ آن از اطمینان کافی برخوردار است، فاصله زمانی میان فروش و دریافت وجه الزاماً مانع شناسایی درآمد و سود نمیشود.
اما در فروشهای اقساطی ممکن است شرایط متفاوت باشد. هرچه درباره توان مشتری برای پرداخت اقساط یا امکان وصول کامل مطالبات عدم اطمینان بیشتری وجود داشته باشد، شناسایی سود نیز باید با احتیاط بیشتری انجام شود.
در نتیجه، سه وضعیت کلی را میتوان از یکدیگر تفکیک کرد:
اطمینان کافی از وصول وجود دارد | سود میتواند در زمان فروش شناسایی شود |
|---|---|
درباره وصول عدم اطمینان بیشتری وجود دارد | سود متناسب با مبالغ وصولشده شناسایی میشود |
عدم اطمینان وصول قابل توجه است | ابتدا بهای تمامشده بازیافت میشود و سپس سود شناسایی میشود |
تفاوت اصلی این روشها در مبلغ نهایی سود معامله نیست؛ بلکه در زمان شناسایی آن است.
اگر شرکت نسبت به وصول مبلغ معامله اطمینان کافی داشته باشد، درآمد و بهای تمامشده میتوانند در همان زمان فروش شناسایی شوند.
در مثال قبلی:
– قیمت فروش: ۲٬۰۰۰ میلیون ریال
– بهای تمامشده: ۱٬۲۰۰ میلیون ریال
– سود کل: ۸۰۰ میلیون ریال
در زمان فروش:
درآمد فروش | ۲٬۰۰۰ میلیون ریال |
|---|---|
بهای تمامشده | ۱٬۲۰۰ میلیون ریال |
سود | ۸۰۰ میلیون ریال |
در این روش، دریافت اقساط در آینده سود جدیدی ایجاد نمیکند.
اگر مشتری بعداً ۱٬۰۰۰ میلیون ریال پرداخت کند، این مبلغ صرفاً بخشی از مطالبات شرکت را تسویه میکند. سود مربوط به معامله قبلاً در زمان فروش شناسایی شده است.
بنابراین باید میان این دو اتفاق تفاوت گذاشت:
شناسایی سود در زمان فروش اتفاق افتاده است.
وصول وجه در دورههای بعد انجام میشود.
فرض کنیم معامله در پایان سال اول انجام شود و اقساط طی سه سال دریافت شوند:
سال اول | ۱٬۰۰۰ | ۸۰۰ |
|---|---|---|
سال دوم | ۶۰۰ | صفر |
سال سوم | ۴۰۰ | صفر |
جمع | ۲٬۰۰۰ | ۸۰۰ |
اگر درباره وصول کامل مطالبات اطمینان کمتری وجود داشته باشد، میتوان سود را متناسب با وجوهی که واقعاً از مشتری دریافت شده است شناسایی کرد.
برای انجام این محاسبه ابتدا باید نسبت سود معامله مشخص شود.
در مثال ما:
قیمت فروش = ۲٬۰۰۰ میلیون ریال
بهای تمامشده = ۱٬۲۰۰ میلیون ریال
سود کل = ۸۰۰ میلیون ریال
نسبت سود به فروش:
۸۰۰ ÷ ۲٬۰۰۰ = ۴۰ درصد
بنابراین هر مبلغی که از مشتری دریافت شود، از نظر این محاسبه شامل دو بخش است:
۶۰ درصد بازیافت بهای تمامشده؛
۴۰ درصد سود.
اقساط معامله بهترتیب ۱٬۰۰۰، ۶۰۰ و ۴۰۰ میلیون ریال هستند.
مبلغ وصولشده:
۱٬۰۰۰ میلیون ریال
سود:
۱٬۰۰۰ × ۴۰٪ = ۴۰۰ میلیون ریال
بازیافت بهای تمامشده:
۱٬۰۰۰ × ۶۰٪ = ۶۰۰ میلیون ریال
مبلغ وصولشده:
۶۰۰ میلیون ریال
سود:
۶۰۰ × ۴۰٪ = ۲۴۰ میلیون ریال
بازیافت بهای تمامشده:
۳۶۰ میلیون ریال
مبلغ وصولشده:
۴۰۰ میلیون ریال
سود:
۴۰۰ × ۴۰٪ = ۱۶۰ میلیون ریال
بازیافت بهای تمامشده:
۲۴۰ میلیون ریال
نتیجه کلی:
قسط اول | ۱٬۰۰۰ | ۶۰۰ | ۴۰۰ |
|---|---|---|---|
قسط دوم | ۶۰۰ | ۳۶۰ | ۲۴۰ |
قسط سوم | ۴۰۰ | ۲۴۰ | ۱۶۰ |
جمع | ۲٬۰۰۰ | ۱٬۲۰۰ | ۸۰۰ |
اگر همان معامله را با دو روش مقایسه کنیم، تفاوت زمانبندی سود روشنتر میشود:
دوره اول | ۸۰۰ | ۴۰۰ |
|---|---|---|
دوره دوم | صفر | ۲۴۰ |
دوره سوم | صفر | ۱۶۰ |
مجموع سود | ۸۰۰ | ۸۰۰ |
بنابراین تفاوت این دو روش در سود نهایی نیست. در هر دو حالت، اگر کل مطالبات وصول شود، مجموع سود ۸۰۰ میلیون ریال خواهد بود.
تفاوت در این است که:
در روش اول، سود زودتر شناسایی میشود.
در روش دوم، سود متناسب با وصول وجه میان دورهها توزیع میشود.
این تفاوت میتواند رقم سود سالهای مختلف را بهطور قابل توجهی تغییر دهد.
اگر عدم اطمینان درباره وصول مطالبات بیشتر باشد، میتوان از رویکرد محافظهکارانهتری استفاده کرد.
در این روش، وجوهی که از مشتری دریافت میشوند ابتدا برای بازیافت بهای تمامشده معامله در نظر گرفته میشوند.
تا زمانی که کل بهای تمامشده بازیافت نشده است، سود شناسایی نمیشود.
پس از بازیافت کامل بهای تمامشده، دریافتهای اضافی بهعنوان سود شناسایی خواهند شد.
همان معامله را در نظر بگیریم:
قیمت فروش: ۲٬۰۰۰ میلیون ریال
بهای تمامشده: ۱٬۲۰۰ میلیون ریال
سود بالقوه: ۸۰۰ میلیون ریال
اقساط:
قسط اول: ۱٬۰۰۰ میلیون ریال
قسط دوم: ۶۰۰ میلیون ریال
قسط سوم: ۴۰۰ میلیون ریال
شرکت ۱٬۰۰۰ میلیون ریال دریافت میکند.
از آنجا که بهای تمامشده معامله ۱٬۲۰۰ میلیون ریال است، تمام ۱٬۰۰۰ میلیون ریال به بازیافت بهای تمامشده اختصاص پیدا میکند.
سود شناساییشده:
صفر
هنوز ۲۰۰ میلیون ریال از بهای تمامشده بازیافت نشده است.
شرکت ۶۰۰ میلیون ریال دیگر دریافت میکند.
از این مبلغ:
· ۲۰۰ میلیون ریال برای تکمیل بازیافت بهای تمامشده؛
· ۴۰۰ میلیون ریال بهعنوان سود
در نظر گرفته میشود.
اکنون کل بهای تمامشده قبلاً بازیافت شده است.
در نتیجه تمام قسط سوم یعنی:
۴۰۰ میلیون ریال
بهعنوان سود شناسایی میشود.
نتیجه:
قسط اول | ۱٬۰۰۰ | ۱٬۰۰۰ | صفر |
|---|---|---|---|
قسط دوم | ۶۰۰ | ۲۰۰ | ۴۰۰ |
قسط سوم | ۴۰۰ | صفر | ۴۰۰ |
جمع | ۲٬۰۰۰ | ۱٬۲۰۰ | ۸۰۰ |
سه رویکرد را میتوان در یک جدول مقایسه کرد:
میزان اطمینان از وصول | بالا | کمتر | عدم اطمینان قابل توجه |
|---|---|---|---|
شناسایی اولیه سود | کامل | متناسب با وصول | صفر تا زمان بازیافت هزینه |
ارتباط سود با دریافت وجه | کم | مستقیم | بسیار زیاد |
زمان شناسایی سود | زودتر | تدریجی | دیرتر |
مجموع سود در صورت وصول کامل | یکسان | یکسان | یکسان |
فرض کنیم دو شرکت در سال جاری معاملات اقساطی مشابهی داشته باشند.
شرکت اول نسبت به وصول مطالبات خود اطمینان کافی دارد و سود را در زمان فروش شناسایی میکند.
شرکت دوم در شرایطی قرار دارد که سود آن متناسب با دریافت اقساط شناسایی میشود.
ممکن است سود گزارششده شرکت اول در سال جاری بسیار بیشتر از شرکت دوم باشد؛ اما این تفاوت الزاماً به این معنا نیست که معامله شرکت اول از نظر اقتصادی سودآورتر بوده است.
ممکن است تفاوت صرفاً ناشی از زمانبندی شناسایی سود باشد.
به همین دلیل، تحلیل سود شرکتهایی که فروش اقساطی قابل توجه دارند بدون شناخت نحوه شناسایی درآمد و سود میتواند گمراهکننده باشد.
فروش اقساطی میتواند بین شناسایی سود و دریافت نقد فاصله ایجاد کند.
اگر شرکتی حجم زیادی فروش اقساطی انجام دهد و سود مربوط را زودتر شناسایی کند، ممکن است سود حسابداری افزایش پیدا کند در حالی که بخش زیادی از مبلغ معامله هنوز وصول نشده است.
بنابراین هنگام بررسی کیفیت سود، پرسشهایی مانند این اهمیت پیدا میکنند:
چه مقدار از فروش بهصورت اقساطی انجام شده است؟ | میزان فاصله فروش و وصول را نشان میدهد |
|---|---|
چه مقدار از مطالبات هنوز وصول نشده است؟ | برای ارزیابی ریسک دریافت وجه مهم است |
سود با چه روشی شناسایی شده است؟ | زمان ثبت سود را مشخص میکند |
عدم اطمینان درباره وصول چقدر است؟ | میتواند انتخاب روش را تحت تأثیر قرار دهد |
وصول واقعی اقساط چگونه پیش رفته است؟ | امکان مقایسه سود با دریافت وجه را فراهم میکند |
فروش اقساطی نمونه خوبی برای درک تفاوت سود و جریان وجه نقد است.
فرض کنیم در یک معامله، ۸۰۰ میلیون ریال سود کل وجود داشته باشد، اما در سال نخست فقط نصف مبلغ قرارداد وصول شده باشد.
اگر سود کامل در زمان فروش شناسایی شود، صورت سود و زیان میتواند تمام ۸۰۰ میلیون ریال سود را نشان دهد؛ در حالی که شرکت هنوز کل وجه قرارداد را دریافت نکرده است.
بنابراین:
سود حسابداری بالا الزاماً به معنای وصول کامل وجه نیست.
برای تحلیل کاملتر چنین شرکتی، بهتر است در کنار صورت سود و زیان، میزان مطالبات و وضعیت دریافت اقساط نیز بررسی شود.
در معاملات پایاپای، دو طرف بهجای پرداخت وجه نقد، کالا یا خدمات خود را با یکدیگر مبادله میکنند.
برای مثال:
یک شرکت میتواند فضای تبلیغاتی خود را در اختیار شرکت دیگری قرار دهد؛
و در مقابل، از خدمات تبلیغاتی یا خدمات دیگری از همان شرکت استفاده کند.
در این حالت ممکن است هیچ وجه نقدی میان دو طرف جابهجا نشود، اما یک مبادله اقتصادی رخ داده باشد.
مسئله اصلی حسابداری چنین معاملهای، اندازهگیری قابل اتکای ارزش آن است.
فرض کنیم دو شرکت رسانهای توافق کنند فضای تبلیغاتی خود را با یکدیگر مبادله کنند.
اگر ارزش واقعی فضای تبلیغاتی هر طرف حدود ۵۰۰ میلیون ریال باشد، اما دو شرکت معامله را ۳٬۰۰۰ میلیون ریال ارزشگذاری کنند، در ظاهر هر کدام میتوانند رقم بسیار بزرگتری بهعنوان درآمد و هزینه نشان دهند.
اگر درآمد و هزینه هر دو به یک اندازه افزایش پیدا کنند، ممکن است سود نهایی تغییر نکند.
اما رقم فروش شرکت بهشدت افزایش پیدا میکند.
برای نمونه:
درآمد گزارششده | ۵۰۰ | ۳٬۰۰۰ |
|---|---|---|
هزینه گزارششده | ۵۰۰ | ۳٬۰۰۰ |
سود | صفر | صفر |
در هر دو حالت سود صفر است، اما در ستون دوم درآمد و هزینه شش برابر بزرگتر دیده میشوند.
این مسئله نشان میدهد که حتی اگر سود تغییر نکند، ارزشگذاری نامناسب معاملات پایاپای میتواند تصویر نادرستی از اندازه فعالیت شرکت ایجاد کند.
در معاملات غیرنقدی، صرف توافق دو طرف بر یک رقم کافی نیست که آن مبلغ را به ارزش اقتصادی قابل اتکا تبدیل کند.
وجود شواهد مستقل اهمیت دارد.
یکی از شواهد مهم میتواند سابقه فروش همان کالا یا خدمت به مشتریان مستقل باشد.
برای مثال، اگر شرکت فضای تبلیغاتی مشابهی را در معاملات عادی خود به اشخاص مستقل معمولاً به مبلغ ۶۰۰ میلیون ریال میفروشد، این سابقه میتواند مبنای منطقیتری برای ارزیابی مبادله نسبت به عددی باشد که صرفاً دو طرف معامله پایاپای بر آن توافق کردهاند.
بنابراین در تحلیل معاملات غیرنقدی باید پرسید:
آیا ارزش ثبتشده بر مبنای یک معامله قابل مشاهده و قابل اتکا تعیین شده است یا صرفاً حاصل توافق طرفین است؟
فرض کنیم شرکت «الف» خدمات تبلیغاتی ارائه میکند و شرکت «ب» نیز خدمات رسانهای دارد.
دو شرکت توافق میکنند خدمات خود را با یکدیگر مبادله کنند.
شرکت الف در معاملات مستقل، خدمات مشابه را معمولاً به مبلغ ۸۰۰ میلیون ریال میفروشد.
در این وضعیت، سابقه فروش مستقل میتواند اطلاعات مهمی درباره ارزش خدمت ارائه کند.
اگر طرفین بدون چنین مبنایی معامله را مثلاً ۴٬۰۰۰ میلیون ریال ثبت کنند، رقم درآمد گزارششده ممکن است بسیار بزرگتر از ارزش اقتصادی معمول معامله دیده شود.
این موضوع بهخصوص در بررسی رشد درآمد اهمیت پیدا میکند.
الزاماً خیر.
فرض کنید درآمد یک شرکت از ۱۰٬۰۰۰ میلیون ریال به ۱۵٬۰۰۰ میلیون ریال افزایش یافته باشد.
در نگاه اول، رشد درآمد ۵۰ درصد است.
اما اگر ۴٬۰۰۰ میلیون ریال از درآمد سال جدید مربوط به معاملات پایاپای باشد، تحلیلگر باید ماهیت و ارزشگذاری این معاملات را بررسی کند.
ممکن است رشد فعالیت واقعی شرکت به اندازهای که رقم فروش ظاهراً نشان میدهد نباشد.
به همین دلیل بهتر است هنگام بررسی رشد درآمد مشخص شود چه بخشی از فروش از معاملات عادی با مشتریان مستقل و چه بخشی از مبادلات غیرنقدی حاصل شده است.
درآمد یکی از مهمترین ارقام مورد استفاده برای ارزیابی اندازه و رشد یک کسبوکار است.
اگر ارزش معاملات غیرنقدی بدون مبنای قابل اتکا بالا تعیین شود، چند مشکل ایجاد میشود:
رقم فروش بزرگتر دیده میشود؛
نرخ رشد درآمد ممکن است بیش از واقع به نظر برسد؛
مقایسه شرکت با دورههای قبل دشوارتر میشود؛
مقایسه آن با شرکتهایی که معاملات نقدی یا عادی بیشتری دارند میتواند گمراهکننده شود.
بنابراین تحلیلگر باید علاوه بر رقم کل درآمد، ماهیت معاملات ایجادکننده درآمد را نیز در نظر بگیرد.
اگرچه هر دو موضوع به شناسایی درآمد مربوط هستند، مسئله اصلی آنها یکسان نیست.
آیا وجه نقد وجود دارد؟ | بله، اما طی چند مرحله | ممکن است وجه نقدی ردوبدل نشود |
|---|---|---|
مسئله اصلی | اطمینان از وصول مطالبات | تعیین ارزش قابل اتکای معامله |
اثر بر زمان سود | میتواند بسیار مهم باشد | مسئله اصلی بیشتر اندازهگیری درآمد است |
ریسک تحلیلی | سود قبل از وصول کامل وجه شناسایی شود | درآمد بیش از ارزش اقتصادی واقعی گزارش شود |
نکته کلیدی | روش شناسایی سود | مبنای ارزشگذاری معامله |
بنابراین در فروش اقساطی میپرسیم سود چه زمانی باید شناسایی شود؟
در معامله پایاپای بیشتر میپرسیم درآمد با چه مبلغی باید اندازهگیری شود؟
برای تحلیل شرکتی که فروش اقساطی قابل توجه دارد، میتوان چند سؤال اصلی مطرح کرد:
مبلغ فروش اقساطی | چه سهمی از کل فروش شرکت اقساطی است؟ |
|---|---|
بهای تمامشده | سود بالقوه معامله چقدر است؟ |
وصول مطالبات | چه مقدار از اقساط واقعاً دریافت شده است؟ |
میزان عدم اطمینان | شرکت تا چه حد از دریافت مبالغ آینده مطمئن است؟ |
روش شناسایی سود | سود کامل، اقساطی یا پس از بازیافت هزینه شناسایی میشود؟ |
روند دورهها | آیا روش شناسایی سود باعث تفاوت زیاد میان سود و وصول نقد شده است؟ |
در معاملات پایاپای نیز چند سؤال اهمیت ویژه دارند:
ماهیت معامله | چه کالا یا خدمتی مبادله شده است؟ |
|---|---|
سابقه معاملات مستقل | آیا برای کالا یا خدمت مشابه قیمت قابل مشاهدهای وجود دارد؟ |
ارزش ثبتشده | مبلغ معامله چگونه تعیین شده است؟ |
اثر بر فروش | معامله چه مقدار از درآمد دوره را تشکیل میدهد؟ |
اثر بر رشد | آیا افزایش فروش عمدتاً از معاملات پایاپای ناشی شده است؟ |
برای جمعبندی بهتر، همان معامله ۲٬۰۰۰ میلیون ریالی را در سه روش کنار هم قرار دهیم.
بهای تمامشده:
۱٬۲۰۰ میلیون ریال
سود کل:
۸۰۰ میلیون ریال
دریافتها:
– دوره اول: ۱٬۰۰۰ میلیون ریال
– دوره دوم: ۶۰۰ میلیون ریال
– دوره سوم: ۴۰۰ میلیون ریال
سود شناساییشده:
اول | ۸۰۰ | ۴۰۰ | صفر |
|---|---|---|---|
دوم | صفر | ۲۴۰ | ۴۰۰ |
سوم | صفر | ۱۶۰ | ۴۰۰ |
جمع | ۸۰۰ | ۸۰۰ | ۸۰۰ |
این جدول نکته اصلی فروش اقساطی را بهخوبی نشان میدهد:
یک معامله میتواند سود اقتصادی یکسانی داشته باشد، اما بسته به میزان اطمینان از وصول، زمان شناسایی سود آن متفاوت باشد.
فرض کنیم شرکتی در سال جاری حجم فروش اقساطی خود را بهشدت افزایش داده باشد.
اگر شرایط شناسایی کامل سود فراهم باشد، ممکن است بخش بزرگی از سود این معاملات در همان سال ظاهر شود؛ حتی اگر بخش زیادی از وجه طی سالهای آینده دریافت شود.
در این حالت:
فروش افزایش پیدا میکند؛
سود نیز میتواند افزایش پیدا کند؛
اما مطالبات شرکت هم ممکن است بزرگتر شوند.
بنابراین رشد سود باید همراه با وضعیت وصول مطالبات بررسی شود.
در روش اقساطی یا بازیافت بهای تمامشده، ممکن است همان معاملات سود کمتری در سال نخست ایجاد کنند و بخش بیشتری از سود در سالهای بعد ظاهر شود.
به همین دلیل، برای مقایسه عملکرد دورهها باید مبنای شناسایی سود نیز در نظر گرفته شود.
نه لزوماً از نظر کل معامله.
اگر تمام مبلغ فروش نهایتاً وصول شود، در مثالهای بالا مجموع سود در هر سه روش همان ۸۰۰ میلیون ریال است.
آنچه تفاوت دارد، توزیع سود میان دورههای مالی است.
روش بازیافت بهای تمامشده سود را دیرتر نشان میدهد، اما اگر مشتری تمام اقساط را پرداخت کند، در پایان همان سود کل معامله شناسایی خواهد شد.
بنابراین نباید کاهش سود یک دوره در روش محافظهکارانهتر را الزاماً به معنای کاهش سودآوری کل معامله دانست.
هر دو موضوع فروش اقساطی و معاملات پایاپای به کیفیت سود و درآمد مربوط میشوند، اما از دو مسیر متفاوت.
در فروش اقساطی باید بررسی شود:
چه مقدار از سود گزارش شده در حالی که وجه معامله هنوز وصول نشده است؟
در معاملات پایاپای باید بررسی شود:
آیا درآمد گزارششده بر مبنای ارزش اقتصادی قابل اتکایی اندازهگیری شده است؟
بنابراین ممکن است یک شرکت رقم درآمد و سود بالایی گزارش کند، اما برای تحلیل دقیقتر لازم باشد نحوه وصول و ماهیت معاملات آن نیز بررسی شود.
چند برداشت میتواند تحلیل فروش اقساطی را گمراهکننده کند.
زمان شناسایی سود به میزان اطمینان از وصول مطالبات وابسته است.
در روش اقساطی، هر دریافت میتواند ترکیبی از بازیافت بهای تمامشده و سود باشد.
این روش در اصل زمان شناسایی سود را به تعویق میاندازد؛ در صورت وصول کامل، مجموع سود نهایی تغییر نمیکند.
افزایش فروش اقساطی میتواند همزمان با افزایش مطالبات اتفاق بیفتد. بنابراین فروش و وصول وجه باید جداگانه بررسی شوند.
در معاملات پایاپای نیز چند نکته میتواند باعث برداشت اشتباه شود.
صرف توافق دو طرف بر یک عدد، بهتنهایی ارزش اقتصادی آن را اثبات نمیکند.
ممکن است ارزشگذاری بیش از اندازه هم درآمد و هم هزینه را افزایش دهد و سود نهایی ثابت بماند، اما رقم فروش شرکت را بزرگتر نشان دهد.
اگر سهم معاملات پایاپای در دوره جدید افزایش یافته باشد، رشد ظاهری درآمد باید با دقت بیشتری تحلیل شود.
فروش اقساطی و معاملات پایاپای دو نمونه مهم از معاملاتی هستند که تحلیل آنها فقط با مشاهده رقم فروش امکانپذیر نیست.
در فروش اقساطی، مسئله اصلی فاصله میان انجام معامله و دریافت وجه است. هرچه اطمینان از وصول مطالبات کمتر باشد، شناسایی سود نیز میتواند با احتیاط بیشتری انجام شود.
اگر وصول مطالبات از اطمینان کافی برخوردار باشد، کل سود معامله میتواند در زمان فروش شناسایی شود. در روش اقساطی، سود متناسب با مبالغ وصولشده میان دورهها تقسیم میشود. در روش بازیافت بهای تمامشده نیز ابتدا وجوه دریافتی برای پوشش بهای تمامشده در نظر گرفته میشوند و تا زمانی که هزینه بازیافت نشده، سودی شناسایی نمیشود.
در صورت وصول کامل مطالبات، این روشها لزوماً سود کل متفاوتی ایجاد نمیکنند؛ تفاوت مهم آنها در زمان شناسایی سود است.
در معاملات پایاپای مسئله دیگری مطرح میشود. ممکن است کالا یا خدمات بدون جابهجایی وجه نقد مبادله شوند، اما برای ثبت درآمد باید ارزش معامله به شکلی قابل اتکا تعیین شود. اگر ارزش غیرواقعی یا بیش از اندازه برای چنین معاملاتی در نظر گرفته شود، رقم درآمد و هزینه میتواند بزرگتر از واقع به نظر برسد؛ حتی اگر سود نهایی تغییر نکند.
بنابراین هنگام تحلیل این دو نوع معامله باید دو پرسش اساسی را از یکدیگر جدا کرد:
در فروش اقساطی: سود چه زمانی قابل شناسایی است؟
در معامله پایاپای: درآمد بر اساس چه ارزش قابل اتکایی اندازهگیری شده است؟
پاسخ به این دو سؤال کمک میکند درآمد و سود گزارششده نه فقط از نظر مقدار، بلکه از نظر نحوه شکلگیری و کیفیت نیز ارزیابی شوند.
نظر خود را درباره این مقاله با دیگر کاربران به اشتراک بگذارید.
